Chẩn đoán và xử trí chấn thương – vết thương bụng

Chấn thương và vết thương bụng là cấp cứu thường gặp. Trong thời bình gặp chấn thương bụng là chủ yếu, vết thương bụng ít hơn. Tỷ lệ tử vong phụ thuộc vào tính chất, mức độ tổn thương và khả năng cứu chữa của mỗi cơ sở y tế. Chấn thương và vết thương bụng có những đặc điểm khác nhau, song có những nét chung đó là:

Có thể tổn thương các tạng đặc gây mất máu cấp

Có thể tổn thương tạng rỗng gây viêm phúc mạc

Có lúc tổn thương kết hợp: trên một bệnh nhân có tổn thương cả tạng đặc lẫn tạng rỗng, hoặc tổn thương ở bụng có kèm theo các cơ quan khác: não, phổi, xương, cơ,…

Để nâng cao hiệu quả cứu chữa cần tập trung giải quyết các vấn đề chính sau đây:

Làm sao chẩn đoán đúng, sớm để nhanh chóng đưa ra những chỉ định điều trị phù hợp cho từng nạn nhân.

Xác định phương pháp phẫu thuật tối ưu cho từng loại tổn thương trên từng nạn nhân một.

CHẨN ĐOÁN

Chúng ta biết rằng bảng lâm sàng trong chấn thương, cũng như vết thương bụng, rất phức tạp vì tính chất, mức độ tổn thương ở mỗi bệnh nhân không giống nhau, nhất là những người vừa tổn thương tạng trong bụng vừa có tổn thương ở não, ngực… thì việc chẩn đoán càng khó khăn hơn.

Do vậy, sau khi khám toàn diện, tỉ mỉ để có hướng xử trí kịp thời, thầy thuốc thường phải trả lời các câu hỏi sau đây:

Có choáng không?

Có chảy máu trong không?

Có viêm phúc mạc không?

Có tổn thương khác ngoài ổ bụng không?

Các vấn đề trên đã được y văn mô tả nhiều, ở đây chỉ nêu lại một số biện pháp cận lâm sàng giúp chúng ta khẳng định khi trả lời câu hỏi trên.

Xét nghiệm máu: chủ yếu là HC, HST và hematocrite

Chụp X quang thường để phát hiện:

Liềm hơi

Mờ ổ bụng khi có máu, dịch

Các trường hợp gãy xương, nhất là cột sống và xương chậu,…

Chọc dò ổ bụng: