Chấn Thương Lách

Đại cương:

Cắt lách được Zacarello thực hiện lần đầu năm 1549, nhưng phải trải qua 5 thế kỷ (1900) phẫu thuật cắt lách mới thực hiện một cách hệ thống:

Trong nhiều thập kỷ nay người ta cho rằng phẫu thuật cắt lách là phẫu thuật cơ bản trong điều trị tổn thương lách. Người ta quan niệm như vậy vì cho rằng lách không phải là cơ quan trọng trong sự sống và việc cắt bỏ lách không ảnh hưởng đến sự rối loạn trầm trọng của nội mô. Vì vậy đứng trước bệnh nhân chấn thương lách phẫu thuật viên đều có chỉ định dễ dàng, không suy tính: Cắt lách.

Trong nhiều năm nay quan niệm này đã thay đổi nhiều xu hướng điều trị bảo tồn lách ngày càng phát triển. Song cũng không phải mọi người đều ủng hộ. Đến nay vẫn là vấn đề bàn luận. Sự tranh luận trên 2 quan  điểm:

Quan điểm cũ: Cắt  lách  là chủ  yếu – vì trong cấp cứu, cứu sống bệnh nhân là  nhiệm  vụ  hàng  đầu. Cắt  lách  là phẫu  thuật  an  toàn,  chắc chắn  và  đảm  bảo sinh mạng.

Quan niệm mới: quá coi trọng chức năng của lách vì vậy cố gắng điều trị bảo tồn.

Cơ sở của thay đổi quan điểm trong điều trị tổn thương lách trong những năm gần đây là:

Sự hiểu biết về các chức năng quan trọng của lách, đặc biệt là chức năng chống nhiễm khuẩn.

Có các phương tiện chẩn đoán hiện đại: xác định rõ tính chất tổn thương của lách, mức độ mất máu.

Sự tiến bộ của ngoại khoa: gây mê hồi sức và phẫu thuật.

Sự hiểu biết cặn kẽ về giải phẫu của lách.

Sự thường gặp:

Đào Đức Hoành (1948). Đoàn Bá Thả (1958): 40- 44%

Bệnh viện Việt Đức:

1961- 1964: 108 vỡ tạng đặc: lách   44  (40,7%).  Gan: 19,  tụy 5, thận 40.

Nguyễn Đức Ninh: lách 29,6% trong chấn thương bụng kín

Bệnh viện 103 + 108 (1979 – 1994):

CTBK: 252

Tạng đặc: 128 trong đó có:

Thận: 49

Lách: 38 (15%)

Gan : 34