Hạ huyết áp (HA) trong khi lọc máu (thận nhân tạo)

ĐẠI CƯƠNG

Tần suất hạ HA gặp vào khoảng 20-30% tổng số lần lọc máu nói chung.

CHẨN ĐOÁN

Các dấu hiệu gợi ý: xuất hiện chóng mặt, đau đầu nhẹ hoặc nôn, trong một số trường hợp có thể thấy dấu hiệu co rút các co Một số trường hợp có thể không có dấu hiệu lâm sàng rõ rệt, mà chỉ có biểu hiện rõ khi HA đã xuống quá thấp.

Đo HA cho chẩn đoán xác định khi HA < 90/60mmHg.

Cần theo dõi HA thường xuyên trong suốt quá trình lọc máu, nhất lả đối với các bệnh nhân có xu hướng hạ HA trong lọc máu.

XỬ TRÍ BAN ĐẦU

Tùy theo nguyên nhân cụ thể gây hạ HA mà xử trí khác nhau, cần nhớ rằng hạ HA trong lọc máu cần phải xử trí nhanh và chính xác.

Các việc cần làm ngay:

Để bệnh nhân nằm tư thế đầu thấp nếu tình trạng hô hấp cho phép.

Cho thở oxy giúp cải thiện tình trạng tim mạch.

Truyền nhanh 100ml hoặc nhiều hơn dung dịch natri clorid 0,9% qua đường máu về bệnh nhân. Có thể dùng dung dịch natri clorid ưu trương, dung dịch glucose ưu trương, mannitol hoặc albumin.

Giảm siêu lọc xuống 0 hoặc gần 0 nếu có thề bởi một số loại máy không cho phép đưa siêu lọc về 0. Có thể tiếp tục đưa siêu lọc về theo chỉ định ban đầu nếu như tình trạng HA được cải thiện.

Điều chỉnh tốc độ dòng máu chậm lại.

XỬ TRÍ THEO NGUYÊN NHÂN

Những nguyên nhân thường gặp

Do rút cân nhiều hoặc do tốc độ siêu lọc nhanh.

Do giảm thể tích tuần hoàn dẫn đến giảm cung lượng tim và gây hạ HA.

Các nguyên nhân có thể:

Do sử dụng bộ phận điều khiển siêu lọc không phù hợp hoặc mảy không có bộ phận này.

Xử trí: sử dụng máy thận nhân tạo (TNT) có bộ phận điều khiển hệ số siêu lọc, trong trường hợp không có thiết bị này có thể sử dụng loại màng lọc có tính thấm với nước thấp.

Do tăng cân quá nhiều giữa 2 lần lọc máu hoặc thời gian của buổi lọc máu ngắn.

Trong trường hợp này tổng thể tích dịch cần loại bỏ sẽ rất lớn trong khi đó thời gian của buổi lọc không tăng sẽ dẫn đến tăng thề tích siêu lọc trong một khoảng thời gian ngắn.

Xử trí: không để cho bệnh nhân tăng cân nhiều giữa 2 lần lọc máu, nên duy trì mức độ tăng < 1 kg/ngày.