Ngộ độc Benzodiazepin

ĐẠI CƯƠNG

Là thuốc có tác dụng: giải lo âu an thần, mềm cơ, chống co giật. Liều cao có tác dụng gây ngủ.

Cơ chế tác dụng của benzodiazepin là tác động lên receptor gama amino butyric acid type A (GABA_a) trên hệ viền, cấu trúc dưới vỏ não, đồi não và vùng dưới đồi (GABA là chất dẫn truyền thần kinh có tính chất ức chế trong hệ thần kinh trung ương. Nhờ Benzodizpine gắn với thụ thể GABA, tăng hoạt tính kênh clo trên phức hợp thụ thể,  tăng mở kênh clo, tăng ion clo đi vào tế bào thần kinh làm phân cực màng tế bào và ức chế dẫn truyền tín hiệu.

Nhóm benzodiazepine gồm nhiều các thuốc như: Diazepam, Midazolam, Alprazolam, Lorazepam, Bromazepam…

Ngộ độc benzodiazepine gây hôn mê không sâu nhưng kèm theo yếu cơ nên dẫn đến suy hô hấp sớm. Bệnh nhân cần được phát hiện và điều trị kịp thời. Với thuốc giải độc đặc hiệu flumazenil (Anexate), việc điều trị trở nên đơn giản và hiệu quả, tránh được tình trạng hôn mê và suy hô hấp kéo dài.

NGUYÊN NHÂN

Ngộ độc thường gặp là do tự tử, hiếm gặp hơn là do  lạm dụng (nghiện),  uống nhầm …

CHẨN ĐOÁN

Chẩn đoán xác định

Hỏi bệnh:  phát hiện bệnh nhân  có hoàn cảnh sử dụng thuốc hoặc có ý định tự tử, có vỏ thuốc, mất thuốc trong hộp thuốc gia đình, mới mua thuốc ..

Hôn mê yên tĩnh, thường không sâu, kích thích đau có thể vẫn có đáp ứng nhưng đã có suy hô hấp. Xét nghiệm khí máu thấy PaCO2 tăng, PaO2 giảm.

Test Anexat bệnh nhân đáp ứng tốt cho phép chẩn đoán xác định ngộ độc cấp benzodiazepine.

Quyết định chẩn đoán là xét nghiệm độc chất: tìm thấy Benzodiazepine trong nước tiểu, dịch dạ dày hoặc trực tiếp trong máu

Chẩn đoán phân biệt

Với các thuốc an thần khác như Gardenal, Rotunda, Stilox, Opiate…

Với các nguyên nhân khác gây hôn mê: tai biến mạch não, hôn mê hạ đường huyết, hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu, hôn mê do  rối loạn chuyển hóa khác…

Chẩn đoán mức độ nặng

Nhẹ: Rối loạn ý thức nhẹ, mơ màng, ngủ gà, nói líu lưỡi.

Trung bình: Rối loạn ý thức trung bình, mất điều h a, tụt huyết áp, hạ thân nhiệt.

Nặng: hôn mê, suy hô hấp, nhịp tim chậm.

ĐIỀU TRỊ

Nguyên tắc

Những bệnh nhân cần chăm sóc theo dõi:

Bệnh nhân uống gấp đôi liều điều trị thông thường.

Uống liều lượng không rõ, bệnh nhân lú lẫn, rối loạn tâm thần không làm chủ hành vi.

Các trường hợp có triệu chứng

Tự tử

Kiểm soát hô hấp, các chức năng sống.