[Uptodate] Sinh tổng hợp các steroid tuyến thượng thận

Sinh tổng hợp các steroid tuyến thượng thận (Adrenal steroid biosynthesis)

Tác giả:Hershel Raff, MD, PhD
Biên tập phần:Lynnette K Nieman, MD
Phó tổng biên tập:Kathryn A Martin, MD
Biên dịch: Ths.Bs. Lê Đình Sáng, Khoa Nội tiết, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An. Admin Thư viện Y học Medipharm.
Tất cả các chủ đề đều được cập nhật khi có bằng chứng mới và quá trình đánh giá ngang hàng của chúng tôi đã hoàn tất.

Tổng quan tài liệu cập nhật đến:  tháng 12 năm 2021. | Chủ đề này được cập nhật lần cuối:  ngày 24 tháng 1 năm 2020.

GIỚI THIỆU

Tác dụng chính của corticotropin (adrenocorticotropin; ACTH) trên vỏ thượng thận là tăng tiết cortisol bằng cách tăng tổng hợp; dự trữ cortisol trong tuyến thượng thận là tối thiểu [ 1 ]. Các kích thích tố steroid tuyến thượng thận chính được tổng hợp trong các khu vực khác nhau của vỏ thượng thận: glucocorticoid (đặc biệt là cortisol), androgen và estrogen được tiết ra  trong lớp bó (zona fasciculata, ZF) và lớp lưới (zona reticularis, ZR); và aldosterone trong lớp cầu (zona glomerulosa, ZG) (Hình 1). Sự hiểu rõ các con đường này là cơ sở để hiểu các dạng khác nhau của tăng sản thượng thận bẩm sinh (CAH) và cường aldosterone đơn độc, trong đó có các khiếm khuyết trong chức năng của các enzym liên quan đến tổng hợp hormone steroid tuyến thượng thận. Điều này cũng rất quan trọng để hiểu cơ chế hoạt động của các loại thuốc hướng đến việc giảm tổng hợp cortisol ở những bệnh nhân mắc hội chứng Cushing [ 2 ].
Các bước liên quan đến sự sản xuất steroid tuyến thượng thận sẽ được xem xét ở đây. Sự chuyển hóa của steroid tuyến thượng thận được xem xét chi tiết một cách riêng biệt. 

CƠ CHẾ CỦA HOẠT ĐỘNG ACTH

Corticotropin (ACTH) hoạt động bằng cách liên kết với thụ thể trên bề mặt tế bào đặc hiệu, thụ thể melanocortin 2 (MC2R) [ 3 ]. ACTH điều chỉnh sự biểu hiện của các thụ thể này, do đó làm tăng phản ứng sinh steroid đối với kích thích ACTH hơn nữa [ 4 ].

Việc MC2R không hoạt hóa để đáp ứng với ACTH gây ra thiếu hụt glucocorticoid gia đình (FGD), một rối loạn trên NST lặn hiếm gặp, đặc trưng bởi sự thiếu hụt cortisol nghiêm trọng với nồng độ ACTH trong huyết tương cao và nồng độ mineralocorticoid bình thường. Đột biến MC2R dẫn đến mất chức năng thụ thể hiệu quả là nguyên nhân gây ra FGD loại 1, chiếm tới 25% tổng số các trường hợp FGD [ 5 ]. 

Protein phụ của thụ thể melanocortin (MRAP) và MRAP2 paralogue của nó là những protein xuyên màng đơn, nhỏ; MRAP là yếu tố phụ chính cho sự biểu hiện chức năng của thụ thể MC2R/ACTH. Quan sát lâm sàng cho thấy rằng 20% ​​các trường hợp FGD là do đột biến MRAP bất hoạt cho thấy tầm quan trọng của MRAP trong sinh lý tuyến thượng thận [ 6 ].

ACTH liên kết với các thụ thể của nó kích hoạt adenylyl cyclase, làm tăng sản xuất AMP vòng (cAMP), do đó kích thích protein kinase phụ thuộc cAMP (protein kinase A) và phosphoryl hóa một số protein.

CHẤT NỀN CHOLESTEROL
Cholesterol là chất nền để tổng hợp tất cả các hormone steroid. Sự hình thành steroid đòi hỏi sự điều hòa phối hợp của sự hấp thu, vận chuyển và sử dụng cholesterol của tế bào, sau đó là một loạt các bước sinh tổng hợp đặc biệt. Các quá trình này được điều phối bởi các protein liên kết yếu tố điều hòa sterol (SREBPs), một họ các chất điều hòa phiên mã vòng xoắn cơ bản cũng tham gia vào quá trình chuyển hóa lipid và biệt hóa tế bào mỡ [ 7 ]. Các tế bào của vỏ thượng thận có thể hấp thụ cholesterol từ tuần hoàn hoặc tổng hợp cholesterol từ đầu từ axetat. Ở người, cholesterol để tạo steroid tuyến thượng thận được đưa vào máu như: