Thoái Hóa Khớp

Tổn thương cơ bản đầu tiên là sụn khớp, sau đó tổn thương xương dưới sụn, dây chằng, các cơ cạnh khớp và màng hoạt dịch. Tổn thương kéo dài sẽ đưa đến biến đổi hình thái của toàn bộ ổ khớp và gây mất chức năng của khớp.

Theo vị trí, thoái hóa khớp có thể được phân chia thành: thoái hóa khớp gối, thoái hóa khớp háng, thoái hóa khớp nhỏ bàn tay (chủ yếu là các khớp liên đốt ngón xa), thoái hóa đa khớp, thoái hóa cột sống (cổ, thắt lưng). Theo nguyên nhân có thể chia thành thoái hóa khớp nguyên phát và thứ phát.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ

Sự xuất hiện của thoái hóa khớp do nhiều yếu tố, trong đó có vai trò của yếu tố cơ địa, di truyền, ảnh hưởng của lực cơ sinh học tác động lên khớp do vận động, tập luyện, chấn thương và những thay đổi về sinh, hóa học dẫn đến tổn thương thoái giáng sụn khớp và những cấu trúc khác của khớp.

Các yếu tố nguy cơ:

• Giới (nữ), tuổi cao, tiền sử gia đình
• Thừa cân, béo phì
• Chấn thương
• Công việc nghề nghiệp đòi hỏi vận động khớp quá mức
• Bệnh khớp trước đó (viêra khớp mạn, nhiễm trùng, lắng đọng tinh thể, tràn máu khớp, hoại tử chỏm xương,…).
• Rối loạn thần kinh gây bệnh Charcot (đái tháo đường,…)
• Biến dạng khớp bẩm

Chẩn đoán

Tiêu chuẩn chẩn đoán.

Tiêu chuẩn chẩn đoán chỉ dành cho thoái hóa khớp gối nguyên phát và thoái hóa khớp háng còn thoái hóa các khớp khác và cột sống thì dựa vào lâm sàng, cận lâm sàng và loại trừ các nguyên nhân khác.

Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hoá khớp gối (Altman R 1986), gồm sáu tiêu chuẩn:

• Lâm sàng

+ Đau khớp gối

+ Tuổi >50

+ Cứng khớp buổi sáng kéo dài < 30 phút

+ Có tiếng lạo xạo khi vận động khớp

+ Sưng, đau nhưng không nóng.

• Có gai xương trên X-quang
• Tốc độ máu lắng < 40 mm/giờ
• Yếu tố dạng thấp (-) hoặc < 1/40.

– Dịch khớp của thoái hoá khớp (trong, nhớt, bạch cầu < 2.000/mm³)

Theo EULAR 2009: Chẩn đoán thoái hóa khớp gối dựa vào các triệu chứng sau:

• Ba triệu chứng cơ năng: đau, cứng khớp, hạn chế chức năng
• Ba triệu chứng thực thể: dấu lạo xạo (bào gỗ), hạn chế vận động, chồi xương

Chẩn đoán khi có ba triệu chứng cơ năng và ba triệu chứng thực thể

Theo hiệp hội chấn thương chỉnh hình

Chẩn đoán thoái hóa cột sống thắt lưng và cột sống cổ

Chủ yếu do tổn thưorng các đĩa đệm, thân sống ở cột sống thắt lưng và cột sống cổ gây các biểu hiện lâm sàng là đau cột sống cổ hoặc cột sống thắt lưng. Trong một số trường hợp, bệnh nhân có biểu hiện thoái hóa có chèn ép rễ thần kinh thì gây ra các biểu hiện đau rễ thần kinh cổ hoặc đau thần kinh tọa.

– Dấu hiệu lâm sàng đau cột sống thắt lưng: