Điện tâm đồ Block nhánh và phân nhánh

Nguồn: Sách “ Đọc điện tâm đồ dễ hơn” – BS Nguyễn Tôn Kinh Thi- 2016

ĐẠI CƯƠNG

Khái niệm

Bình thường, xung điện sau khi xuất phát từ nút xoang, qua nhĩ đến nút nhĩ thất. Tiếp đó xung được truyền đến bó His để khử cực thất. Vách liên thất được khử cực trước, sau đó tới thành tự do của hai thất.

Hình 9.1. Ở tim bình thường, xung điện được truyền qua bó His để khử cực hai thất

Bloc nhánh là sự rối loạn dẫn truyền trong thất, cụ thể là trong một nhánh của bó His làm các xung động truyền từ nhĩ xuống thất bị chậm lại.

Khi có tổn thương nhánh dẫn truyền của thất thì xung động không đi qua được. Thất có nhánh bị tổn thương phải chờ xung điện từ nhánh khác, sau khi khử cực thất bên kia, đến khử cực tiếp nó. Sự khử cực này vì thế mà kéo dài.

Tên gọi của bloc nhánh dựa vào vị trí tổn thương của bó His.

Điện tâm đồ

Quan sát chủ yếu ở các chuyển đạo trước tim

Trước tiên phải xác định có xung động từ nhĩ truyền xuống: nhịp xoang, nhịp nút, cuồng nhĩ hoặc rung nhĩ.

Trục điện tim lệch về phía thất bị Bloc.

Khử cực thất kéo dài với hình ảnh QRS giãn rộng, có móc. Thời gian 0,10-0,12s là bloc không hoàn toàn, trên 0,12s là bloc hoàn toàn.

Nhánh nội điện muộn (delayed intrinsicoid deflection time, R wave peak time – RWPK) kéo dài. Nó phản ánh vector khử cực từ nội tâm mạc tới thượng tâm mạc. Nhánh nội điện muộn được đo từ đầu phức bộ QRS với đỉnh của cao nhất của sóng R.

ST_T biến đổi thứ phát, có hướng ngược với hướng phức bộ QRS.

Hình 9.2. Các xác định nhánh nội điện muộn

BLOC NHÁNH PHẢI (BNP) – Right Bundle Branch Block

Dẫn truyền

Xung điện khử cực vách liên thất thuộc thất (T) và thành tự do thất (T).

Do nhánh Phải của bó His bị nghẽn, nên thất (P) (thành tự do thất (P) và vách liên thất thuộc thất (P)) chưa được khử cực ngay. Sau khi khử cực xong thất (T), xung điện mới tiếp tục hoạt hoá thất (P). Chiều kích hoạt từ trái sang phải giống như bình thường nên trục điện tim không lệch hoặc lệch nhẹ qua phải.

Hình 9.3. Khi nhánh phải bó His bị bloc, Thất (T) được khử cực trước, sau mới đến Thất (P)

Tiêu chuẩn chẩn đoán

QRS rộng hơn 0,10s (không hoàn toàn) hoặc hơn 0,12s (hoàn toàn).