Bài giảng nhi khoa: Suy dinh dưỡng trẻ em

ĐỊNH NGHĨA

Suy dinh dưỡng (SDD) trẻ em là tình trạng mức cung ứng các chất dinh dưỡng thiếu so với nhu cầu sinh lý của trẻ. Thông thường trẻ thiếu nhiều chất dinh dưỡng khác nhau, tuy nhiên điển hình là tình trạng thiếu protêin – năng lượng hay còn gọi là suy dinh dưỡng thiếu protêin năng lượng (Protêin Energy malnutrition – PEM). Bệnh lí này thường xảy ra ở trẻ dưới 5 tuổi (nhất là dưới 3 tuổi) sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, vận động, tâm thần và trí thông minh của trẻ.

DỊCH TỄ HỌC

Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới có khoảng 500 triệu trẻ em bị thiếu dinh dưỡng ở các nước đang phát triển gây nên 10 triệu ca tử vong mỗi năm. Tổng điều tra dinh dưỡng 2010 tại 63 tỉnh, thành phố tỷ lệ SDD ở trẻ em dưới 5 tuổi giảm đáng kể từ 25,2% của năm 2005 xuống còn 17,5% vào năm 2010 và tỷ lệ SDD thể thấp còi (chiều cao/tuổi) từ 43,3% của năm 2000 xuống còn 29,3% vào năm 2010. Cũng theo Viện Dinh Dưỡng Việt Nam công bố năm 2014, SDD thể thấp còi là 24,9% và SDD thể nhẹ cân là 14,5%.

NGUYÊN NHÂN

 Suy dinh dưỡng xảy ra khi có sự mất cân đối giữa cung cấp so với nhu cầu về các chất dinh dưỡng.

Tình trạng làm giảm cung cấp các chất dinh dưỡng

Thiếu kiến thức nuôi con: đây là nguyên nhân phổ biến nhất – Trên 60% các bà mẹ không biết nuôi con theo khoa học.

Thay thế sữa mẹ bằng sữa bò hoặc nước cháo ở trẻ dưới 6 tháng tuổi.

Không biết cho trẻ ăn dặm hợp lý, không biết cách tăng năng lượng trong khẩu phần ăn.

Không biết lựa chọn thực phẩm bổ dưỡng và rẻ tiền.

Cho ăn quá ít lần.

Không biết cách giữ gìn nguồn sữa mẹ.

Kiêng ăn quá đáng, nhất là khi trẻ bị bệnh.

Thiếu thực phẩm 

Thu nhập thấp.

Xa chợ, thiên tai.

Gia đình đông con.

Nguyên nhân khác

Mẹ thiếu dinh dưỡng trước và hoặc trong thai kỳ.

Cha mẹ thiếu thời gian chăm sóc.

Nhiễm trùng và ký sinh trùng

Trẻ được nuôi dưỡng trong môi trường kém vệ sinh.

Trẻ không được chủng ngừa đầy đủ theo lịch.

Nguyên nhân thứ phát

Các tình trạng làm tăng nhu cầu: nhiễm trùng, chấn thương, ung thư. – Tăng mất năng lượng: bệnh lý kém hấp thu, sốt.