Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh uốn ván

• Tác giả: Bệnh viện Bình Dân
• Chuyên ngành: Truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới
• Nhà xuất bản:Bệnh viện Bình Dân
• Năm xuất bản:2020

ĐỊNH NGHĨA:

Bệnh uốn ván là một nhiễm trùng nhiễm độc cấp tính, là do Clostridium tetani gây nên. Trực khuẩn này phát triển tại vết thương trong điều kiện yếm khí tiết ra độc tố tetanospasmin,ảnh hưởng đến thần kinh – cơ. Các triệu chứng của bệnh được biểu hiện: co cứng cơ kèm theo đau, trước tiên là cơ nhai, cơ mắt, cơ gáy và sau đó là cơ thân.

DỊCH TỂ HỌC:

Tác nhân gây bệnh:

Vi trùng uốn ván Clostridium tetani là vi khuẩn Gram dương (Gr+) sinh ra độc tố, phát triển tốt trong môi trường yếm khí, có thể tạo thành bào tử có sức đề kháng cao, chịu đựng nước nóng đun sôi 1-38 độ C, có thể sống nhiều năm ngoài môi trường.

Clostridium tetani có trong đất, cát bụi, phân trâu bò ngựa và gia cầm, cống rãnh, dụng cụ phẫu thuật không tiệt trùng kỹ …, xâm nhập vào các vết thương, vết xây xước phát triển thành ổ nhiễm trùng  gây bệnh uốn ván.

Đường xâm nhập của vi trùng: 

Vết thương da (nhất là vết thương bẩn, dập nát nhiều ngày), vết thương bỏng, vết tiêm chích không bảo đảm vô trùng, các vết mổ kém vô trùng.

Các tổn thương da kéo dài: chân – loét da hoại tử, ung thư da.

Phá thai và đỡ đẻ không vô trùng.

Không tìm thấy ngõ vào (20-30%).

Cảm thụ bệnh:

Tất cả các tuổi đều có thể mắc bệnh, thường gặp nam nhiều hơn nữ.

Sau khi mắc bệnh thường không tạo được miễn dịch bền vững.

Nhóm người có nguy cơ cao mắc bệnh: 

Người làm nông.

Người chăn nuôi gia súc và gia cầm.

Người dọn vệ sinh cống rãnh, chuồng trại.

Công nhân xây dựng các công trình.

Nghiện chích ma túy.

LÂM SÀNG:

Các thời kỳ của bệnh:

Thời kỳ ủ bệnh: Tính từ khi có vết thương đến khi cứng hàm. Trung bình 7 – 14 ngày, ngắn nhất 48 – 72h.

Thời kỳ khởi phát: Tính từ lúc cứng hàm đến khi có cơn co giật đầu tiên , từ 2 – 5 ngày. 

Thời kỳ toàn phát: Từ khi xuất hiện các triệu chứng lâm sàng của bệnh, 10 – 14

ngày.

Thời kỳ phục hồi: trung bình 3 – 4 tuần.