Sổ tay Nhi khoa Harriet Lane – Bệnh viện Johns Hopkins, 24e, 2026. CHƯƠNG 4. THỦ THUẬT (PROCEDURES)

SỔ TAY NHI KHOA HARRIET LANE – BỆNH VIỆN JOHNS HOPKINS (ẤN BẢN 24, 2026)
Chủ biên:Tolulope Fatola, Jillian Heckman, and Nathaniel J. Silvestri | Dịch và chú giải: Bs Lê Đình Sáng.
Bản dịch được chia sẻ hoàn toàn vì mục đích phi lợi nhuận. Nghiêm cấm thương mại hoá bản dịch của cuốn sách này dưới bất kỳ hình thức nào.

CHƯƠNG 4. THỦ THUẬT (PROCEDURES)

Procedures
Darius Johnson, MD

Harriet Lane Handbook, The, Chapter 4, 75-110.e3

I. HƯỚNG DẪN CHUNG

A. Sự đồng thuận (Consent)

Trước khi thực hiện bất kỳ thủ thuật nào, điều kiện tiên quyết là phải lấy được sự đồng thuận sau khi đã tư vấn đầy đủ thông tin (informed consent) từ cha mẹ hoặc người giám hộ. Bác sĩ cần giải thích rõ về thủ thuật, các chỉ định, các rủi ro có thể xảy ra, đồng thời giải đáp thắc mắc và thảo luận về các phương pháp thay thế (nếu có). Quá trình xin đồng thuận không được phép làm chậm trễ các thủ thuật cấp cứu nhằm cứu sống bệnh nhân.

B. Ghi chép hồ sơ bệnh án (Documentation)

Bác sĩ thực hiện thủ thuật phải ghi chép đầy đủ quá trình tư vấn và lấy đồng thuận. Hồ sơ cần ghi rõ ngày, giờ, các nhân viên y tế khác có mặt (nếu có), tóm tắt cuộc trao đổi tư vấn, chẩn đoán bệnh, thủ thuật được đề xuất, các rủi ro và lợi ích cụ thể, cùng các phương pháp điều trị thay thế. Trong trường hợp bệnh nhân hoặc người nhà từ chối thủ thuật, việc ghi chép lại sự từ chối này cũng như xác nhận rằng họ đã hiểu rõ các rủi ro khi từ chối là vô cùng quan trọng.

C. Rủi ro (Risks)

1. Rủi ro chung

Mọi thủ thuật xâm lấn (invasive procedures) đều gây đau đớn, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu, và khả năng gây tổn thương cho các cấu trúc giải phẫu lân cận.

2. Kế hoạch an thần và giảm đau

Bác sĩ cần lập kế hoạch an thần và giảm đau, đồng thời giải thích rõ các rủi ro của những phương pháp này cho cha mẹ và/hoặc bệnh nhân khi cần thiết. (Tham khảo Hướng dẫn của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (American Academy of Pediatrics) về Theo dõi và Quản lý Bệnh nhi Trước, Trong, và Sau khi An thần cho các Thủ thuật Chẩn đoán và Điều trị).

3. Phòng ngừa chuẩn (Universal precautions)

Nhân viên y tế cần tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa chuẩn và kỹ thuật vô khuẩn đối với mọi tiếp xúc y tế có khả năng phơi nhiễm với dịch tiết cơ thể của bệnh nhân.

D. Kỹ thuật (Technique)

Nhiều thủ thuật có kèm theo các video hướng dẫn chi tiết trên trang web của Tạp chí Y học New England (New England Journal of Medicine). Hãy truy cập vào chuyên mục “Video trong Y học Lâm sàng” (Videos in Clinical Medicine). Bác sĩ nên tham khảo các video này để nắm rõ kỹ thuật chuẩn xác đối với một số thủ thuật được đề cập trong chương sách này.

II. THỦ THUẬT THẦN KINH: CHỌC DÒ TỦY SỐNG THẮT LƯNG (NEUROLOGIC PROCEDURES: LUMBAR PUNCTURE)

A. Chỉ định (Indications)