Phẫu thuật vết thương tủy sống

ĐẠI CƯƠNG

Vết thương tủy sống là một tổn thương hiếm gặp và chiếm khoảng 1,5% trong tất cả các tổn thương tủy sống. Có thể gặp vết thương tủy sống tại bất kỳ đoạn nào của cột sống, tuy nhiên hay gặp đoạn cột sống cổ và thắt lưng do đặc điểm vùng cột sống ngực các mỏm gai xếp chồng kín lên nhau.

Vết thương tủy sống thường nằm trong bệnh cảnh đa chấn thương hoặc đa vết thương phần mềm nên cần có thái độ xử trí cấp cứu, toàn diện, đánh giá đầy đủ tổn thương, cả đường vào, đường ra của vết thương và các cơ quan lân cận trên đường đi của nó.

Đường tiếp cận vết thương tủy sống tùy thuộc vào thương tổn và vị trí giải phẫu. Trước tiên cần phải đảm bảo huyết động ổn định, sử dụng vắc xin chống uốn ván, kháng sinh phổ rộng và sơ cứu tốt tránh tổn thương thêm thần kinh trong quá trình vận chuyển.

CHỈ ĐỊNH

Vết thương tủy sống (còn hoặc không còn dị vật) gây tổn thương thần kinh – Rò dịch não tủy từ vết thương

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

Tình trạng toàn thân nặng ảnh hưởng đến tính mạng

Vết thương trên da vùng cột sống nhưng chưa xác định được tình trạng tổn thương thần kinh và rò dịch não tủy

CHUẨN BỊ

Người thực hiện:

1 phẫu thuật viên chuyên sâu về cột sống, 2 phụ phẫu thuật (bác sỹ chuyên ngành ngoại khoa), 1 dụng cụ viên.

Người bệnh

Hoàn thành các phương tiện chẩn đoán hình ảnh: Xquang, chụp cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ (MRI) nhằm chẩn đoán xác định dị vật và đường vào

Giải thích cho người bệnh và gia đình về tình trạng bệnh và phương pháp mổ, các nguy cơ tai biến và rủi ro.

Phương tiện

Bộ dụng cụ phẫu thuật cột sống

Vật liệu cầm máu và vá màng cứng

Chỉ đơn sợi không tiêu 5/0 hoặc 6/0 để khâu tạo hình màng cứng

Tiến tới sử dụng máy theo dõi thần kinh trong mổ

CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

Tư thế

Người bệnh nằm ngửa có gối độn dưới vai nếu can thiệp vào vùng cổ trước

Người bệnh nằm sấp, độn gối kê dưới ngực và cánh chậu

Vô cảm:

Gây mê nội khí quản

Kỹ thuật

Sát trùng vùng mổ và trải toan, lưu ý sát khuẩn kỹ vùng vết thương và dị vật

Rạch da, bóc tách các lớp cân cơ đến vùng dị vật

Đánh giá tổn thương giải phẫu về xương, khớp, dây chằng và thần kinh

Mở cung sau 1 bên hoặc toàn bộ tùy thuộc vào vị trí và kích thước dị vật, có thể mở lên trên và xuống dưới 1 mức nếu tổn thương rộng và phức tạp.