Sốc phản vệ do tiêm truyền thuốc hóa chất và các sản phẩm sinh học

ĐẠI CƯƠNG

Phản vệ là một phản ứng dị ứng, có thể xuất hiện ngay lập tức từ vài giây, vài phút đến vài giờ sau khi cơ thể tiếp xúc với dị nguyên gây ra các bệnh cảnh lâm sàng khác nhau, có thể nghiêm trọng dẫn đến tử vong nhanh chóng. Sốc phản vệ là mức độ nặng nhất của phản vệ do đột ngột giãn toàn bộ hệ thống mạch và co thắt phế quản có thể gây tử vong trong vòng một vài phút.

Phản vệ hoặc sốc phản vệ do tiêm truyền hóa chất và các sản phẩm sinh học điều trị ung thư có thể xảy ra bất cứ lúc nào, thường ngay sau khi thuốc được đưa vào cơ thể bệnh nhân lần đầu hoặc trong vòng giờ đầu, có thể xảy ra trong bất kỳ đợt điều trị nào.

Nguyên nhân của các phản ứng tức thì là do sự tương tác giữa kháng nguyên và kháng thể, giải phóng các cytokin và các chất trung gian hóa học… Vì tính chất  bất  ngờ và nghiêm trọng nên cần phải phát hiện sớm và xử trí kịp thời tránh tử vong cho bệnh nhân.

CHẨN ĐOÁN

Triệu chứng gợi ý

Nghĩ đến phản vệ khi xuất hiện một trong các triệu chứng sau:

Mày đay, phù mạch nhanh

Khó thở, tức ngực, thở rít

Đau bụng hoặc nôn

Tụt huyết áp hoặc ngất

Rối loạn ý thức.

Bệnh cảnh lâm sàng

Bệnh cảnh lâm sàng 1

Các triệu chứng xuất hiện trong vài giây đến vài giờ sau truyền hoá chất và các sản phẩm sinh học:

Ở da, niêm mạc: mày đay, phù mạch, ngứa.

Có ít nhất 1 trong 2 triệu chứng sau:

Các triệu chứng hô hấp: khó thở, nghe phổi có ran rít, thở rít.

Tụt huyết áp, hoặc rối loạn ý thức, đại tiểu tiện không tự chủ.

Bệnh cảnh lâm sàng 2

Ít nhất 2 trong 4 triệu chứng sau xuất hiện trong vài giây đến vài giờ sau khi truyền hoá chất và các sản phẩm sinh học:

Da, niêm mạc: mày đay, phù mạch, ngứa

Các triệu chứng hô hấp: khó thở, thở rít, ran rít

Tụt huyết áp hoặc rối loạn ý thức, đại tiểu tiện không tự chủ