Thận và niệu quản đôi

ĐẠI CƯƠNG

Định nghĩa

Phôi thai học

Trong niệu quản đôi hoàn toàn: có 2 chồi niệu quản xuất phát từ ống Wolff sáp nhập vào hậu thận (blastema) để biệt hóa hậu thận này thành 2 bể thận. Niệu quản cực dưới nhập vào xoang niệu sinh dục trước nên trong bàng quang nó ở vị trí cao hơn niệu quản cực trên.

Niệu quản đôi không hoàn toàn: một chồi niệu quản tách làm hai.

CHẨN ĐOÁN

Lâm sàng

Gần 60% phát hiện bằng siêu âm tiền sản.

Ở trẻ nhỏ triệu chứng thường gặp nhất là nhiễm trùng tiểu.

Tiểu són liên tục ngoài những lần tiểu bình thường.

Sa nang niệu quản ở nữ (hiếm gặp): khối phồng vùng âm hộ

Cận lâm sàng

Siêu âm: giúp xác định thận đôi, dãn niệu quản cực trên, dịch nhiễm trùng trong bể thận cực trên, ureterocele.

DMSA: nên làm thường quy để đánh giá sự phân bố chức năng 2 cực.

UIV (IVU): cho biết cực trên còn hoạt động không, ureterocele.

VCUG (MCU: Micturating cystourethrography) (phim bàng quang lúc tiểu): có trào ngược ở cực dưới không, trong trường hợp thận đôi hoàn toàn trào ngược hầu như chỉ xảy ra ở cực dưới, nếu có trào ngược hai cực thường là thận đôi không hoàn toàn.

ĐIỀU TRỊ

Nguyên tắc

Chỉ giữ lại cực trên khi cực trên còn hoạt động trên UIV, DMSA.

Nang niệu quản: chỉ xẻ nang nội soi khi cần bảo vệ chức năng cực trên.

Trào ngược cực dưới: điều trị bảo tồn ít nhất đến 1 tuổi.

Điều trị phẫu thuật

Cực trên mất chức năng: cắt cực trên và niệu quản cực trên. Một số trường hợp cần cắt nang niệu quản và cắm lại niệu quản cực dưới về sau (10 – 20%).

Cực trên còn chức năng:

Nối niệu quản cực trên vào bể thận cực dưới.

Cắm lại 2 niệu quản vào bàng quang.

THEO DÕI – TÁI KHÁM

Theo dõi và điều trị biến chứng

Biến chứng sớm:

Chảy máu sau cắt cực trên.