Thoát vị đùi

GIẢI PHẪU BỆNH LÝ

Vị trí thoát vị

Ống đùi được hình thành bởi vùng yếu của thành bụng, đây là một khoang của vòng đùi (khoang mạch: động – tĩnh mạch đùi và mạch bạch huyết); phần trong yếu, các tạng có thể chui qua. Khoang này được giới hạn bởi:

Phía trước là cung đùi.

Phía sau là mào lược và dây chằng Cooper.

Phía ngoài là tĩnh mạch đùi.

Phía trong là dây chằng Gimbernat.

Khi phẫu thuật thoát vị đùi ở vị trí này phải chú ý: phía ngoài cổ túi có tĩnh mạch đùi, phía trên cổ túi có động mạch thượng vị và nhánh nối động mạch thượng vị với động mạch bịt.

Phân loại thoát vị

Tùy theo mức độ thoát vị, người ta chia làm 2 loại:

Thoát vị không hoàn toàn: tạng chui xuống tam giác Scarpa, ra trước đùi nhưng nằm dưới cân sàng.

Thoát vị hoàn toàn: tạng đã chui qua lỗ bầu dục và nằm trước cân sàng.

NGUYÊN NHÂN, BỆNH SINH

Thoát vị đùi chủ yếu gặp ở phụ nữ, nhất là người chửa đẻ nhiều lần. Người ta cho rằng, cơ thành bụng bị yếu do mang thai nhiều lần, khi đẻ khung chậu co dãn chút ít. Đó là hai yếu tố chính làm cho các cân, dây chằng vùng tam giác Scarpa bị yếu, dễ gây thoát vị. Vì vậy, thoát vị đùi là do mắc phải chứ không phải do bẩm sinh (rất ít gặp ở trẻ em).

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

Triệu chứng cơ năng

Khối phồng ở đùi: khối này lúc có lúc không, thường xuất hiện khi đi lại nhiều, đau khi duỗi chân.

Đôi khi thấy phù 1 chân về chiều.

Các biểu hiện khác (tỷc nhẹ, khó chịu vùng bẹn, đùi) ít được chú ý.

Triệu chứng cơ năng ít thể hiện rõ, thoát vị đùi lại hay bị nghẹt, nên nhiều bệnh nhân đến trong tình trạng cấp cứu mà không biết mình có thoát vị. Do đó, khi gặp bệnh nhân nữ bị tắc ruột cơ học mà không rõ nguyên nhân, phải nghĩ đến có thể do thoát vị đùi.

Triệu chứng thực thể

Khối phồng nhỏ ở góc trên – trong của tam giác Scarpa có đặc điểm:

Có hình tròn hoặc bầu dục, không to lắm và nằm ở dưới nếp lằn bẹn.

Có tính chất mềm, không đau.

Có thể nắn nhỏ lại được hoặc làm khối phồng mất đi, nhưng không dễ dàng như thoát vị bẹn.

Gõ vang, nghe tiếng óc ách nếu là ruột chui xuống.