U tụy

U TỤY BẨM SINH:

Tụy lạc chỗ (Pancreas aberrans, Ectopic pancreas, Heterotopic pancreas)

Là những khối u có cấu trúc như truyến tụy do hậu quả của sự rối loạn phát triển của mầm tụy ( nguyên nhân không rõ).

U nằm ở những vị trí khác nhau trong ổ bụng, thường ở lớp hạ niêm mạc (75%) của đường tiêu hóa (submucose) không có mối liên quan về giải phẫu với tuyến tụy chính.

Khi ở bụng người ta nhìn hoặc sờ thấy chúng giống như những hạch

limpho ở bờ ruột với khối lượng, vị trí và kích thước khác nhau.

Tỷ lệ thường gặp:

Hiếp gặp, nói chung không có hại.

Hay gặp ở tá tràng và hồi tràng (27-34%), dạ dày (25-26%), túi bịt Meckel (5-6%) có thể ở đường mật ngoài gan, lách ít gặp hơn.

Chẩn đoán:

Thường không có triệu chứng. Phát hiện được là do mở bụng hoặc autopsie một số ít trường hợp có thể gặp các triệu chứng: đau thượng vị giốngnhư có bệnh loét hoặc bệnh lý đường mật, hoặc như viêm tụy cấp, chảy máu tiêu hóa hoặc thủng, hoặc hẹp môn vị. ..

Có thể dùng nội soi, siêu âm, CT, để chẩn đoán.

Bệnh phẩm xét nghiệm tổ chức học: Có hình ảnh cấu trúc tuyến tụy, có thể thấy ống tụy ngoại tiết, tế bào tiểu đảo chiếm 1/3 số tế bào trên diện cắt, hiếm

thấy tế bào mầm tụy thoái hóa dạng nang và hình ảnh tổ chức hạt viêm.

Điều trị:

Can thiệp ngoại khoa nếu có các triệu chứng lâm sàng đòi hỏi.

Cắt bỏ u nếu được coi là polyp nghi ngờ ác tính hóa.

Có chẩn đoán u tụy lạc chỗ,để tránh biến chứng cũng có chỉ định cắt bỏ u

Cắt rộng tới chỗ nghi ngờ u lan tới. Tiên lượng thường là tốt.

NHẪN TỤY (PANCREAS AULARE):

Thực chất nhẫn tụy không thuộc dạng u tụy, tuy nhiên trên lâm sàng, XQ, siêu âm và trên bàn mổ trong sự bất thường của đầu tụy tạo nên một vòng (giống như chiếc nhẫn) ôm đoạn II tá tràng, trông như một khối u. Nhẫn tụy có thể là một nhẫn tròn khép kín hoặc không kín, ôm lấy tá tràng gây chít hẹp, gây hội chứng tắc ruột hoặc kèm tắc mật.

Bệnh sinh (có nhiều giả thuyết)

Các thuyết đều ít nhiều nhẫn mạnh vai trò lưỡng mầm (Doppelanlage des embryonalen pancreas ) của tụy và sự phát triển bất thường của nó.

Người ta nêu sự quay không hoàn thành của tổ chức tá tụy trong sự phát triển của bào thai ( tá tràng cố định quá sớm trong khi đó đầu tụy vẫn phát triển).

Có người cho rằng sự phát triển tụy tạng thái quá của mầm tụy mà tạo

nên nhẫn tụy ôm lấy tá tràng.