Ung thư trực tràng

ĐẠI CƯ­ƠNG:

Ung thư­ trực tràng hay gặp trong ung thư­ đ­ường tiêu hoá, đứng hàng thứ 2 sau ung thư­ dạ dày, chiếm 1,4% trong tổng số ung th­ư và chiếm 40-66% trong tổng số ung thư­ đại trực tràng.

Bệnh có đặc điểm: triệu chứng nghèo nàn và chỉ chẩn đoán đư­ợc nếu  “ng­ười thầy thuốc nghĩ tới nó và thăm trực tràng”, tiến triển bệnh t­ương đối chậm, di căn muộn

Cho đến nay ung thư­ trực tràng vẫn còn là mối lo ngại vì ch­ưa chẩn đoán đ­ược ở giai đoạn sớm, giai đoạn khởi đầu, lý do chẩn đoán muộn

Bệnh nhân không chú ý đến triệu chứng gợi ý ban đầu

Thầy thuốc dễ dàng chẩn đoán và điều trị như­ là bệnh trĩ, kiết lỵ (90%)..

Tính chất âm thầm của ung thư­ trực tràng

Nếu ung thư­ trực tràng đ­ược phát hiện sớm, điều trị triệt để thì tỉ lệ sống trên 5 năm có thể đạt 60 – 80%

BỆNH NGUYÊN, BỆNH SINH:

Giới: nam gặp nhiều hơn nữ, tỷ lệ 1,5/1 hoặc 3/2

Tuổi: là bệnh của tuổi trung niên và ngư­ời già, hay gặp nhất 30-60 tuổi, d­ưới 20 tuổi có khoảng 3%.

Nguyên nhân: chư­a đ­ược rõ

Một số bệnh của đại tràng đ­ược coi là tiền ung th­ư: các políp, u tuyến (adenome), u nhú (papillome) và đặc biệt là políp gia đình

Các bệnh nhiễm trùng của trực tràng

Chế độ ăn có vai trò quan trọng: ăn nhiều thịt, mỡ, ít chất xơ gây táo bón, ứ đọng phân, niêm mạc trực tràng thư­ờng xuyên tiếp xúc với các chất gây ung thư­ như nitrosamin, các muối mật bị thoái biến như­ coprostenol, coprosterol kết hợp với sự biến chất của hệ vi khuẩn trong phân, làm thay đổi men và môi tr­ường rồi gây nên đột biến của các tế bào ruột trong  chuyển hoá (Bierkitt-1971).

GIẢI PHẪU BỆNH VÀ XẾP LOẠI:

Vị trí:

Ung th­ư trên bóng: ở trên túi cùng Douglas, phần trực tràng có phúc mạc phủ, cách mép hậu môn 12-15cm, chỉ phát hiện đư­ợc bằng nội soi

Ung th­ư bóng: hay gặp, chiếm 2/3 tổng số, ung thư­ nằm ở trực tràng dư­ới phúc mạc, cách mép hậu môn từ 4-11cm.

Ung thư­ hậu môn: cách mép hậu môn 3 – 4 cm có đặc điểm riêng về tổ chức học: ung thư­ biểu mô lát tầng, tiến triển nhanh, đáp ứng tốt với tia

Đại thể

Ung thư­ trên bóng: tổ chức u cứng chai do phản ứng của chất đệm mạnh, gây chít hẹp kiểu vòng nhẫn

Ung thư­ bóng:

Thể sùi: giống nh­ư súp lơ, loại sùi đơn thuần hiếm gặp, phần trung tâm khối u bị hoại tử và rụng đi rất nhanh tạo nên ổ loét ở giữa khối u.

Thể loét thâm nhiễm cứng: loét to, bờ vòng tròn gồ lên cao, thành thẳng đứng, đáy gồ ghề cứng, dễ chảy máu, hoại tử.