Xuất huyết do thiếu vitamin K

TỔNG QUAN

Lượng vitamin K dự trữ trong cơ thể trẻ sơ sinh thường ở mức thấp do vitamin K truyền qua nhau thai rất ít, trẻ sơ sinh chưa có vi khuẩn đường ruột tổng hợp được vitamin K và vitamin K có rất ít trong sữa mẹ. Trước đây xuất độ xuất huyết do thiếu vitamin K ở trẻ nhỏ rất cao. (112/100.000, Hà Nội, 1991).

Năm 1961, Hiệp hội nhi khoa Hoa Kỳ ( American Academic of Pediatric) khuyến cáo chích vitamin K dự phòng cho tất cả trẻ mới sinh. Đối với nhóm trẻ không được chích vitamin K dự phòng, xuất độ xuất huyết sớm và cổ điển là 0,25%-1,7%, xuất huyết muộn 4,.47,2/100.000. Đặc biệt, những trẻ không được chích vitamin K dự phòng có nguy cơ xuất huyết não gấp 81 lần so với nhóm được chích. (CDC,2013)

Dựa vào thời điểm xuất huyết, xuất huyết do thiếu vitamin K được phân thành 3 loại: 

Sớm: 24 giờ đầu sau sinh.

Cổ điển : ngày thứ 2 đến ngày thứ 7 sau sinh. 

Muộn : tuần thứ 2  đến 6 tháng sau sinh. Trong số này, 50-60% là xuất huyết não.

Xuất huyết não do thiếu vitamin k có tỉ lệ tử vong 20-30% tùy nghiên cứu.

Yếu tố nguy cơ và nguyên nhân

Mẹ sử dụng thuốc chống động kinh, thuốc kháng đông trong thai kỳ, trẻ có nguy cơ xuất huyết thiếu vitamin K sớm.

Ngoài ra bú sữa mẹ hoàn toàn cũng là một yếu tố nguy cơ vì lượng vitamin K trong sữa mẹ thấp (1-4 mcg/L).  Một số nghiên cứu ghi nhận xuất độ cao hơn ở bé trai so với bé gái, tỉ lệ 2 :1.

Một số nguyên nhân gây thiếu vitamin K khác :

Trẻ có bệnh lý ruột gây kém hấp thu : bệnh Celiac, hội chứng ruột ngắn, bệnh Crohn.

Teo đường mật bẩm sinh

Bệnh xơ hóa nang

Xơ gan mật nguyên phát. (primary biliary cirhosis)

Chích vitamin K dự phòng cho trẻ ngay sau sinh là phương pháp tốt nhất giúp trẻ đủ vitamin K.

CHẨN ĐOÁN :

Lâm sàng

Bỏ bú hoặc bú kém

Ọc sữa

Co giật

Kích thích hoặc li bì