2019 Novel Coronavirus – Thông tin quan trọng cho nhà lâm sàng

Carlos del Rio, MD¹; Preeti N. Malani, MD, MSJ^2,3

Author Affiliations Article Information

JAMA. Published online February 5, 2020. doi:10.1001/jama.2020.1490

Dịch: BS. Đặng Thanh Tuấn – BV Nhi Đồng 1

Đầu tháng 12 năm 2019, một bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh viêm phổi bất thường ở thành phố Vũ Hán, Trung Quốc. Đến ngày 31 tháng 12, văn phòng khu vực của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Bắc Kinh đã nhận được thông báo về một nhóm bệnh nhân bị viêm phổi không rõ nguyên nhân từ cùng một thành phố.1 Vũ Hán, thành phố thủ phủ của tỉnh Hồ Bắc ở miền trung Trung Quốc, là thành phố lớn thứ bảy của quốc gia, với dân số 11 triệu người. Trong vài ngày, các nhà nghiên cứu tại Viện Virus học Vũ Hán đã thực hiện phân tích metagenomics bằng cách sử dụng trình tự thế hệ tiếp theo từ một mẫu được lấy từ dịch rửa phế quản và xác định một coronavirus mới là nguyên nhân tiềm năng. Họ gọi nó là coronavirus mới 2019 (nCoV-2019).² Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) gọi nó là coronavirus mới 2019 (2019-nCoV).³

Tính đến ngày 4 tháng 2 năm 2020, hơn 20000 trường hợp 2019-nCoV đã được báo cáo, 98,9% trong số đó ở Trung Quốc và vụ dịch có liên quan đến hơn 400 trường hợp tử vong. Khi dịch bệnh đang phát triển và tình hình đang thay đổi nhanh chóng, thông tin đáng tin cậy cập nhật về số lượng các trường hợp và khuyến nghị về quản lý các trường hợp và các can thiệp phòng ngừa có thể được tìm thấy tại các trang web khác nhau, bao gồm cả trang web do CDC phát triển.³ Số ca nhiễm bệnh bên ngoài Trung Quốc vẫn còn ít (khoảng 180), nhưng các trường hợp đã được phát hiện ở 26 quốc gia, trong đó có 11 trường hợp ở Hoa Kỳ.

Mặc dù không rõ có bao nhiêu người thực sự bị nhiễm bệnh, một nghiên cứu mô hình cho thấy kể từ ngày 25 tháng 1 năm 2020, 75815 cá nhân đã bị nhiễm bệnh ở Vũ Hán.⁴ Các tác giả đã tính số sinh cơ bản (số trường hợp một cá nhân bị nhiễm bệnh tạo ra), R0, của đợt bùng phát này là 2,68 (95% CI, 2,47-2,86) và dịch bệnh tăng gấp đôi cứ sau 6,4 ngày. Do đi lại rộng rãi giữa Trung Quốc và các thành phố như Bangkok, Hồng Kông, Singapore, Tokyo và Đài Bắc, những địa điểm này đã xác định được phần lớn các trường hợp bên ngoài Trung Quốc đại lục. Khi xét nghiệm trở nên thường xuyên hơn, số ca mắc bệnh thực sự và toàn bộ bệnh sẽ trở nên rõ ràng hơn. Tuy nhiên, cho đến nay, dường như so với 2 loại coronavirus khác đã xảy ra trong 20 năm qua (hội chứng hô hấp cấp tính nặng [SARS] năm 2002 và hội chứng hô hấp Trung Đông [MERS] năm 2012), 2019-nCoV dường như đã có mức độ lây nhiễm lớn hơn(R0 cao hơn) và tỷ lệ tử vong trong trường hợp thấp hơn.¹

Từ dữ liệu giải trình tự gen, có vẻ như có một sự mở đầu duy nhất ở con người theo sau là sự lây lan từ người sang người. Virus mới này chia sẻ 79,5% trình tự di truyền với SARS-CoV và có 96,2% tương đồng với coronavirus ở dơi.²

Ngoài ra, 2019-nCoV chia sẻ cùng một thụ thể nhập tế bào, ACE2, với SARS-CoV. Điều chưa rõ là động vật nào là loài trung gian giữa dơi và người. Đối với SARS, đó là mèo cầy, đối với MERS, đó là lạc đà. Mặc dù chưa rõ nguồn gốc của 2019-CoV, nhưng ngay từ đầu, chợ bán buôn hải sản Huanan đã được liên kết về mặt dịch tễ học.^1,5

Thời gian ủ bệnh của virus này đã được báo cáo là 5,2 ngày (95% CI, 4.1-7.0), mặc dù có ý kiến cho rằng nó có thể kéo dài tới 14 ngày. Không rõ khi nào truyền bắt đầu và, mặc dù các trường hợp đã được báo cáo cho thấy lây truyền trong giai đoạn không có triệu chứng, có khả năng phần lớn các trường hợp thứ cấp đến từ các cá nhân có triệu chứng.