Bài giảng Viêm xương tủy xương

MỞ ĐẦU

Viêm xương tủy xương là một trong những vấn đề khó khăn và là thách thức lớn mà ngành chân thương chỉnh hình đối mặt. Từ viêm xương tủy xương cấp tính có thể đe dọa tính mạng đến viêm xương mạn gây mất khả năng lao động. Kinh nghiệm lâm sàng cho thấy tỷ lệ mắc viêm xương tủy xương cấp tính thường trên những bệnh nhân suy kiệt, bệnh mạn tính nặng kèm theo, …và tỷ lệ mắc viêm xương tủy xương mạn tính hiện đang gia tăng. Sự gia tăng nảy chủ yếu do sự gia tăng tai nạn giao thông, tai nạn lao động gây nên những gãy xương nặng nề, phức tạp và đó là chính là nguyên nhân gây nhiểm trùng xương. Ngoài ra những nguy cơ nhiểm trong do phẫu thuật trên xương và khớp cũng góp phần làm ảm đạm thêm toàn cảnh viêm xương tủy xương. Hiện nay, với việc sử dụng kháng sinh sớm, cùng nhiều loại kháng sinh mới ra đời đã góp phần giảm tỷ lệ viêm xương tủy xương cấp tính từ đó giảm tỷ lệ tử vong do nhiễm trùng xương gây nên. Tuy nhiên, vấn đề đang lo ngại giai đoạn này là tỷ lệ viêm xương tủy xương mạn đang ngày tăng.

VIÊM XƯƠNG TỦY XƯƠNG CẤP TÍNH

Định nghĩa

Viêm xương tủy xương là tình trạng nhiểm trùng- hoại tử- sinh mủ của xương do các vi khuẩn sinh mủ gây nên tại vỏ xương hoặc tủy xương vùng xương xốp.

Phân loại

Ba loại được mô tả dựa trên thời gian mắc bệnh, đường lan truyền của vi khuẩn và tác nhân gây bệnh. (bảng 1)

Viêm xương tủy xương đường máu: vi khuẩn từ những nơi nhiểm trùng nguyên phát như viêm Amidam, viêm da mủ, …

Viêm xương tủy xương còn do sự lan truyền từ các vùng nhiễm trùng lân cận như viêm khớp nhiểm trùng, lây nhiểm trực tiếp các vi khuẩn gây bệnh từ bên ngoài qua vết thương hở, vết thương xuyên, chấn thương phần mềm nặng, …  Bảng 1. Phân loại viêm xương tủy xương

Bệnh sinh

Các yếu tố gây viêm xương tủy xương sẽ được làm rõ bởi hình 1

Hình 1. Các yếu tố gây viêm xương tủy xương [3]

Yếu tố tác nhân gây bệnh viêm xương tủy xương

Có rất nhiều yếu tố gây viêm xương tủy xươngNhóm tác nhân “S”

Staphylococcus aureus (60%- 85%): chiếm tỷ lệ cao nhất trong các nguyên nhân gây viêm xương tủy xương.

Streptococcus hemolyticus (8%- 19%).

Salmonella.

Nhóm “S” có các đặc điểm bắt đầu với “S”

Several bones involved: bao gồm nhiều xương.