Cấp Cứu Sốc Giảm Thể Tích

I. ĐẠI CƯƠNG

– Sốc giảm thể tích là tình trạng sốc do giảm đột ngột thể tích tuần hoàn gây ra:

+ Giảm tưới máu tổ chức (thiếu oxy tế bào).

+ Rối loạn chuyển hóa tế bào.

– Tình trạng thiếu oxy tế bào kéo dài dẫn đến tổn thương tế bào các tạng, nếu muộn gây sốc trơ dẫn đến tử vong.

– Nguyên nhân thường do chảy máu nghiêm trọng, dễ nhận biết. Đôi khi sốc giảm thể tích do mất huyết tương hoặc do mất nước lớn, có nguồn gốc từ tiêu hóa, thận hoặc da.

– Bệnh nặng thêm nếu có bệnh lí kết hợp: đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh thận…

– Cần phát hiện sớm, điều trị kịp thời.

II. CHẨN ĐOÁN

1. Chẩn đoán xác định

– Mạch nhỏ khó bắt, huyết áp tụt (HA tâm thu < 90mmHg)

– Vật vã, lờ đờ, rối loạn ý thức.

– Da niêm mạc lạnh, nhợt nhạt.

– Thở nhanh, tím môi và đầu chi.

– Đái ít, vô niệu.

– Các triệu chứng mất máu nếu sốc mất máu.

– Xét nghiệm: thường chậm

+ Máu cô (hematocrit tăng, protid máu tăng) nếu sốc giảm thể tích đơn thuần.

+ Giảm hồng cầu, hematocrit nếu sốc mất máu.

+ Rối loạn nước điện giải.

+ Rối loạn thăng bằng toan kiềm: toan chuyển hóa trong trường hợp tiêu chảy hoặc sốc kéo dài, kiềm chuyển hoá trong trường hợp nôn nhiều.

2. Chẩn đoán phân biệt

– Sốc do tim: áp lực tĩnh mạch trung tâm thường tăng, cung lượng tim giảm.

– Sốc nhiễm khuẩn: có sốt, có ổ nhiễm khuẩn, bạch cầu tăng…