Chẩn đoán và điều trị Đa u tủy xương

ĐẠI CƯƠNG

Đa u tủy xương (multiple myeloma) là bệnh lý tăng sinh ác tính của các tế bào dòng plasmo (tương bào) trong tủy xương với những đặc trưng bệnh lý bao gồm: hủy xương, tăng sinh ác tính dòng plasmo trong tủy xương, xuất hiện các protein đơn dòng trong huyết thanh và nước tiểu.

CHẨN ĐOÁN XÁC ĐỊNH

Lâm sàng

Có thể thấy các triệu chứng toàn thân: mệt mỏi, suy sụp, giảm cân, gày sút, sốt kéo dài.

Đau xương: triệu chứng đau tự nhiên, tăng dần, ít đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường. Vị trí: thường gặp ở các xương sườn, xương chậu, cột sống. Có thể gặp gãy xương tự nhiên. Có thể xuất hiện các u tương bào.

Thiếu máu: thường ở mức độ nhẹ và vừa: da xanh niêm mạc nhợt, mệt mỏi.

Nhiễm trùng: sốt, môi khô lưỡi bẩn.

Có thể có xuất huyết dưới da do giảm tiểu cầu.

Gan lách to: thường ít gặp.

Suy thận: bệnh nhân có thể có biểu hiện phù, đái ít…

Biểu hiện của tăng calci máu: khát, đái nhiều, nôn, táo bón, rối loạn tâm thần.

Cận lâm sàng

Máu ngoại vi

Đa số là thiếu máu bình sắc hồng cầu bình thường, tuy nhiên đôi khi cũng có thể thấy thiếu máu hồng cầu to.

Hình ảnh hồng cầu chuỗi tiền.

Giảm bạch cầu hạt trung tính và giảm tiểu cầu tùy theo giai đoạn bệnh.

Tốc độ máu lắng tăng.

Tủy đồ

Giảm sinh các dòng tế bào tủy bình thường (hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu), tỷ lệ plasmocyt >10% (thường >30%), có các rối loạn hình thái như: nhân chia, nhiều nhân, bào tương có nhiều không bào, hình ngọn lửa…

Sinh thiết tủy xương

Tủy giảm sinh (có thể cả ba dòng tế bào máu).

Có các cụm plasmocyt tập trung (4-5 tế bào).

Hóa sinh máu