Dị vật đường thở ở trẻ em

ĐẠI CƯƠNG

Định nghĩa:

Là những dị vật có bản chất vô cơ, hữu cơ,… thông thường trong cuộc sống xâm nhập vào đường hô hấp ở Thanh – Khí – Phế quản.

Nguyên nhân:

Trẻ em có thói quen ngậm thức ăn hoặc đồ chơi vào miệng.  ‒ Do tai biến thủ thuật, phẫu thuật : Nạo VA, nhổ rang, lấy dị vật mũi

TRIỆU CHỨNG:

Hội chứng xâm nhập

Khi bị hóc, bệnh nhi lập tức lên cơn ho sặc sụa dữ dội, kèm khó thở thanh quản điển hình ( khó thở chậm, thì thở vào, có tiếng rít, co kéo các cơ hô hấp,  tím tái vả mồ hôi; kích thích vật vả; có thể có rối loạn cơ vòng: Đái dầm, ỉa đùn…)

Tùy vị trí mắc lại của dị vật mà triệu chứng lâm sàng khác nhau.

Dị vật thanh quản

Nếu dị vật to, nút kín thanh môn, bệnh nhi có thể chết ngạt không kịp cấp cứu.

Nếu dị vật nhỏ gọn như xương cá, hạt dưa, vảy ốc…sẽ khó thở thanh quản điển hình

Dị vật khí quản

Khó thở cơn (do dị vật di động lên xuống)

Đau tức sau xương ức

Khám nghe được dấu hiệu phất cờ (lật phật cờ bay)

Dị vật phế quản

Thường gặp ở phế quản gốc (phải nhiều hơn phế quản trái vì bên phải khẩu độ lớn và thẳng chiều với khí quản hơn).

Sau hội chứng xâm nhập ban đầu có một thời gian im lặng khoảng vài ba ngày, trẻ chỉ húng hắng ho, không sốt, nghe phổi không có mấy dấu hiệu, thậm chí chụp Xquang phổi, 70 – 80% trường hợp gần như bình thường. Đó là lúc dễ chẩn đoán nhầm, về sau là các triệu chứng vay mượn: xẹp phổi, khí phế thũng, viêm phế quản – phổi, áp xe phổi…

CHẨN ĐOÁN:

Tiền sử bệnh:

Khai thác  kỹ các dấu hiệu của hội chứng xâm nhập

Triệu chứng lâm sàng:

Khó thở thanh quản kéo dài, nếu dị vật ở thanh quản.

Thỉnh thoảng lại xuất hiện những cơn ho sặc sụa, khó thở và nghe thấy tiếng cờ bay: nghĩ tới dị vật ở khí quản.

Xẹp phổi, viêm phế quản – phổi: nghĩ tới dị vật phế quản.

X-quang:

Thấy được nếu là dị vật cản quang,

Nghi ngờ nếu thấy hình ảnh xẹp phổi, ứ khí một bên

Nội soi khí-phế quản ống mềm hoặc ống cứng:

Vừa để xác định chẩn đoán vừa để điều trị.

ĐIỀU TRỊ:

Nghiệm pháp Heimlich

Vỗ lưng ấn ngực