Gãy thân xương đùi

ĐẠI CƯƠNG:

Đặc điểm chung

Gặp ở mọi lứa tuổi nhưng nhiều hơn cả là ở lứa tuổi lao động.

Xương đùi là xương to dài , nhiều cơ bao bọc thường gãy sau 1 lực chấn thương lớn. Do đau và mất máu nhiều nên dễ bị choáng.

Là xưong khó nắn chỉnh,khó cố định, dễ có di lệch thứ phát, thời gian liền xương lâu. Điều trị nắn chỉnh bó bột chủ yếu ở trẻ em, ở người lớn thường chỉ định phẫu thuật kết hợp xương.

Nguyên nhân, cơ chế:

Chấn thương trực tiếp : Do tai nạn giao thông, tai nạn lao động như xe đè, ngã cao, sập hầm, đập trực tiếp vào đùi.

Chấn thương gián tiếp : Do gập xoay đùi quá gấp khi ngã cao.Lực chấn thương tạo nên lực bẻ, xoắn làm xương bị gãy.

Gãy xương bệnh lý: Do các bênh lý làm xương yếu: u xương, nang xương, viêm xương.

Gãy xương ở trẻ sơ sinh: do đỡ đẻ

Giải phẫu bênh lý :

Thương tổn ở xương :

Vị tri gãy : gãy 1/3 T; gãy 1/3G; gãy 1/3D

Đường gãy : gãy chéo, ngang, gãy xoắn

Tính chất gãy : gãy đơn giản, phức tạp( nhiều mảnh, 3 đoạn )

Di lệch

Gãy 1/3 : đoạn gãy trung tâm bị các cơ chậu mông kéo dạng, cơ thắt lưng chậu kéo ra trước. Đoạn ngoại vi bị các cơ kéo khép, các cơ khu trước sau và trong kéo lên.Trọng lượng chỉ làm xoay ngoài -> 2 đoạn tạo quai lồi ra mở góc vào trong, chồng, xoay ngoài.

Gãy 1/3G: di lệch giống 1/3 T nhưng quai lồi ít hơn, do có sự thăng bằng 1 phần giữa các cơ dạng và khép

Gãy 1/3D : Đoạn trung tâm tương đối thăng bằng giữa các nhóm cơ .Đoạn ngoài vì bị các cơ sinh đôi trong , sinh đôi ngoài của cẳng chân kéo gập ra sau => 2 đoạn  tạo quai lồi ra sau mở góc ra trước.

Tổn thương phần mềm :

Cơ bị tổn thương bầm, dập,đứt, rách

Mạch máu thần kinh có thể bị xương chọc vào, ít nhất là ở 1/3D

Đầu xương có thể chọc ra ngoài gây ra gãy hở.

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG:

Lâm sàng :

Chi gãy bị bất lực vân động

Đùi xưng nề, biến dạng ,chi gãy ngắn hơn bên lành( so sánh gót chân 2 bên, đo chiều dài tương đối và tuyệt đối) chân xoay ngoài. Đối với gãy 1/3T và 1/3G quai lồi ra ngoài mở góc vào trong, đối với gãy 1/3D quai lồi ra sau,mở góc ra trước