Miễn dịch học Ung thư Lâm sàng. CHƯƠNG 1. SỰ PHÁT TRIỂN VÀ CẤU TRÚC CỦA HỆ BẠCH HUYẾT

MIỄN DỊCH HỌC UNG THƯ LÂM SÀNG | Chủ biên: GS.BS. John E. Niederhuber
Dịch & Chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng (Chủ biên), Ts.Bs. Nguyễn Văn Đăng (Đồng chủ biên), Ts.Bs. Nguyễn Hải Hoàng, Ths.Bs. Nguyễn Viết Bình

“Cuốn sách này, như một lẽ đương nhiên, xin được dành tặng cho rất nhiều sinh viên, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ và các bác sĩ nội trú ngoại khoa đã làm việc cùng tôi tại các phòng thí nghiệm ở Đại học Michigan, Đại học Johns Hopkins, Đại học Stanford và Viện Ung thư Quốc gia. Sự hiện diện của họ trong cuộc đời tôi và rất nhiều tình bạn đặc biệt vẫn luôn là lời nhắc nhở hằng ngày về tầm quan trọng của khoa học đối với mục tiêu tối thượng: cải thiện công tác chăm sóc người bệnh ung thư.”

CHƯƠNG 1. SỰ PHÁT TRIỂN VÀ CẤU TRÚC CỦA HỆ BẠCH HUYẾT

Development and structure of the lymphoid system
Olamide Olayinka; Brant M. Weinstein; Hyun Min Jung

Clinical Immuno-Oncology, CHAPTER 1, 1-14.e8

Giới Thiệu

Hệ thống mạch máu trong cơ thể đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp chất dinh dưỡng, các đại phân tử và tế bào cho các mô và cơ quan, đồng thời cực kỳ quan trọng đối với quá trình đào thải các chất cặn bã. Hệ tuần hoàn máu và mạng lưới mạch bạch huyết cùng chịu trách nhiệm cho những vai trò này. Hệ bạch huyết là một mạng lưới các mạch có đầu tận cùng bịt kín, chạy song song với các mạch máu, thực hiện chức năng thu thập liên tục dịch từ các khoảng gian bào (interstitial spaces) để đưa trở lại dòng máu. Mặc dù những mô tả đầu tiên về hạch bạch huyết và tuyến bạch huyết đã xuất hiện trong luận văn “Về các tuyến” của Hippocrates từ khoảng năm 400 trước Công nguyên, thế kỷ 17 mới thực sự là thời kỳ hoàng kim của các nghiên cứu về hệ bạch huyết với hàng loạt khám phá nền tảng: mạch bạch huyết nhũ trấp ở ruột (gut lacteals), túi nhớp (cloacal bursa), bể nhũ trấp (reservoir of the chyle), hệ mạch bạch huyết ngoài ruột và tuần hoàn bạch huyết ở gan. Vào đầu thế kỷ 20, Florence Sabin cùng các nhà giải phẫu học cổ điển khác đã mô tả chi tiết hệ bạch huyết bằng phương pháp tiêm chất nhuộm màu kết hợp với mô học để làm rõ đặc điểm của quá trình hấp thu dịch. Ngoài chức năng quan trọng trong việc cân bằng nội môi dịch tại mô và trên toàn hệ thống, hệ bạch huyết còn đóng vai trò thiết yếu đối với quá trình giám sát miễn dịch thông qua việc điều hòa sản xuất và vận chuyển các tế bào miễn dịch để đáp ứng lại các kích thích sinh miễn dịch (immunogenic stimuli). Hơn thế nữa, một số cơ quan nhất định chứa những mạng lưới bạch huyết chuyên biệt giúp hỗ trợ trực tiếp chức năng của chúng. Ví dụ, các mạch bạch huyết nhũ trấp (lacteal lymphatics) hấp thu axit béo ở ruột và các mạch bạch huyết màng não (meningeal lymphatics) đảm nhiệm điều hòa cân bằng nội môi dịch não tủy. Chính vì vậy, hệ bạch huyết đảm nhiệm nhiều vai trò sinh lý trọng yếu đối với sức khỏe con người, và nghiên cứu về hệ bạch huyết đang trở thành một lĩnh vực phát triển nhanh chóng trong nền y học tim mạch.

Trong chương này, chúng tôi sẽ tổng hợp các khía cạnh về cấu trúc, phân tử và chức năng trong sự phát triển của hệ bạch huyết, đồng thời thảo luận sâu hơn về tầm quan trọng của việc thấu hiểu hệ thống này trong lĩnh vực ung thư học (oncology).