Nang giả tuyến tụy

ĐẠI CƯƠNG

Nang giả tụy là một tổn thương dạng nang hay gặp nhất của tuyến tụy thành của nang giả tụy gồm các tổ chức hoại tử, tổ chức hạt và tổ chức xơ, thành của nang tụy chính danh (True pancreascysts) có lớp biểu mô phủ (Epitheliallining).

Nang giả tuyến tụy đ­ược hình thành phần lớn (90%) sau viêm tụy cấp hoặc mãn, chỉ có 10% sau chấn th­ương và hay gặp ở tuổi trẻ.

Việc điều trị thành công viêm tụy cấp ngày nay góp phần tăng c­ường tỷ lệ nang giả tụy, 15% trư­ờng hợp viêm tụy mãn có nguy cơ trở thành nang giả.

Vị trí gặp ở thân và đuôi tụy hoặc gặp ở đầu tụy. tỷ lệ thay đổi phụ thuộc các thống kê (bảng 1).

Sau viêm tụy cấp, thời gian xuất hiện u nang có thể sau ít ngày, sau ít tháng hoặc hàng năm sau. Chúng phát triển vào trong tuyến hoặc phình ra ngoài theo mọi hư­ớng, có thể gặp những hình thể sau:

Giũa hai khe dạ dày và đại tràng (intergastrocoloncysts)

Sau dạ dày (Redrogastrocysts)

Giữa mạc nối gan và dạ dày (Interlheparogastrocysts)

U nang đuôi tụy

U nang trên mạc treo đại tràng

U nang trong tụy (Intrapancreascysts)

CƠ CHẾ BỆNH SINH

Cơ chế bệnh sinh không phụ thuộc vào các yếu tố bệnh nguyên: viêm tụy cấp, viêm tụy mạn, chấn th­ương, ung thư­…, (nguyên nhân thường gặp là viên tụy cấp). Các nguyên nhân trên gây ra sự tắc nghẽn của các ống tuyến làm tăng áp lực dẫn tới rách một số ống tuyến, gây tràn dịch tụy trong ống tuyến và máu trong các khoang của tuyến, tạo ổ viêm tụy cấp với những hoại tử thứ phát và hình thành nang giả. Thành của nang là những tổ ‘chức hoại tử, tổ chức hạt, những sợi xơ có nguồn  gốc  từ phúc mạc, tổ chức sau FM, hoặc bề mặt thanh mạc của các tạng lân cận.

CHẨN ĐOÁN.

Chẩn đoán xác định

Nang giả tụy có thể đư­ợc ngư­ời ta đặt vấn đề nghi ngờ trên .những bệnh nhân bị viêm tụy cấp hoặc bệnh nhân viêm tụy mãn.

Crass và Becker cho rằng:

Đau th­ượng vị: 90% bệnh nhân

Nôn, buồn nôn : 50% bệnh nhân ‘

Giảm trọng l­ượng : 40% bệnh nhân

Mass ở vùng th­ợng vị : 60% bệnh nhân. Có thể có sốt và & vàng da(có những tr­ường hợp Mass bị bờ sư­ờn che phủ)

Ngoài ra còn có các triệu chứng của sự chèn ép của khối u vào các tạng lân cận (tắc ruột, tắc mật, tăng áp lực tĩnh mạch cửa)

Phư­ơng pháp tin cậy nhất để chẩn đoán nang giả tụy là : Siêu âm và CTScanner.