Nội tiết học Bà mẹ – Thai Nhi và Sơ Sinh (Ấn bản thứ 2, 2026). CHƯƠNG 20. NHÂN TUYẾN GIÁP VÀ UNG THƯ TUYẾN GIÁP TRONG THAI KỲ VÀ THỜI KỲ CHO CON BÚ

Nội tiết học Bà mẹ – Thai Nhi và Sơ Sinh: Sinh Lý, Sinh Lý Bệnh và Xử Trí Lâm Sàng (Ấn bản thứ 2, 2026). 
Dịch và Chú giải tiếng Việt: Ths.Bs. Lê Đình Sáng
Maternal-Fetal and Neonatal Endocrinology: Physiology, Pathophysiology, and Clinical Management, 2nd Edition
Imprint: Academic Press. Editors: Christopher S. Kovács, Cheri L. Deal.
Ấn bản tiếng Việt của cuốn sách này là một dự án phi lợi nhuận, được xuất bản duy nhất trên các website yhoclamsang.net và sachyhoc.com của THƯ VIỆN MEDIPHARM.

CHƯƠNG 20. NHÂN TUYẾN GIÁP VÀ UNG THƯ TUYẾN GIÁP TRONG THAI KỲ VÀ THỜI KỲ CHO CON BÚ

Christopher W. Rowe¹, Kristien Boelaert² và Roger Smith³

¹Khoa Nội tiết, Bệnh viện John Hunter, Newcastle, NSW, Úc; Trường Y học và Y tế Công cộng, Đại học Newcastle, Callaghan, NSW, Úc; Viện Nghiên cứu Sức khỏe Ứng dụng, Trường Y khoa và Nha khoa, Đại học Birmingham, Birmingham, Vương quốc Anh; ²Bệnh viện John Hunter, New Lambton Heights, NSW, Úc; ³Viện Nghiên cứu Y khoa Hunter, New Lambton Heights, NSW, Úc; Chương trình Nghiên cứu Mẹ và Bé, New Lambton Heights, NSW, Úc; Khoa Y tế, Y khoa và Chăm sóc Sức khỏe, Đại học Newcastle, Callaghan, NSW, Úc.

20.1 Giới Thiệu

Nhân tuyến giáp và ung thư tuyến giáp là những bệnh lý nội tiết phổ biến có thể làm phức tạp thai kỳ. Có nhiều ưu tiên trong việc quản lý lâm sàng sẽ thay đổi tùy thuộc vào bối cảnh lâm sàng (trước khi mang thai, trong thai kỳ hoặc thời kỳ hậu sản), những điều này được tóm tắt trong Hình 20.1. Các bác sĩ lâm sàng cung cấp dịch vụ chăm sóc cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có tiền sử y khoa mắc bệnh lý nhân tuyến giáp hoặc ung thư tuyến giáp nên lường trước các vấn đề quản lý có thể phát sinh trong lần mang thai tới, đồng thời thiết lập các mục tiêu điều trị dựa trên sự hợp tác với bệnh nhân, gia đình của họ và đội ngũ chăm sóc đa chuyên khoa rộng lớn hơn.

20.2 Dịch Tễ Học Của Bệnh Lý Nhân Tuyến Giáp Và Ung Thư Tuyến Giáp

20.2.1 Bệnh Lý Nhân Tuyến Giáp

Các nhân tuyến giáp hầu như chỉ phát sinh từ biểu mô nang tuyến giáp. Đại đa số các nhân tuyến giáp là lành tính và đại diện cho sự phát triển đa dòng của các tế bào nang tuyến giáp. Hầu hết các nhân tuyến giáp sản xuất hormone tuyến giáp dưới sự điều hòa của hormone kích thích tuyến giáp có nguồn gốc từ tuyến yên (Thyroid Stimulating Hormone – TSH). Một tỷ lệ nhỏ các nhân tuyến giáp biểu hiện sự sản xuất tự chủ của hormone tuyến giáp, điều này hầu như luôn luôn là một dấu hiệu lành tính (xem Chương 19: Các Rối Loạn Tuyến Giáp Trong Thai Kỳ, Hậu Sản Và Thời Kỳ Cho Con Bú).

Vì những lý do mà đến nay vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn, các nhân tuyến giáp thường phổ biến hơn ở phụ nữ và gia tăng theo độ tuổi, một mô hình được quan sát thấy trên mọi sắc tộc và các tình trạng sẵn có i-ốt. Sự tiếp xúc ngày càng tăng với các hormone sinh dục nữ có liên quan đến việc tăng hình thành các nhân tuyến giáp. Ví dụ, mãn kinh muộn hơn, thời gian sinh sản kéo dài hơn và sinh nhiều con (Multiparity) có liên quan đến việc gia tăng số lượng nhân tuyến giáp trong một nghiên cứu dựa trên cộng đồng quy mô lớn từ Trung Quốc. Việc sinh nhiều con một lần nữa được chứng minh là có liên quan đến việc gia tăng bệnh lý nhân tuyến giáp trong một nghiên cứu từ Đức, và có thể trở nên trầm trọng hơn do tình trạng thiếu hụt i-ốt. Bệnh lý nhân tuyến giáp cũng có liên quan đến sự hiện diện của u xơ tử cung (Uterine fibroids). Việc sử dụng thuốc tránh thai đường uống hiện tại hoặc trước đây có liên quan đến việc giảm thể tích tuyến giáp trong một nghiên cứu đơn lẻ, mặc dù không tìm thấy sự khác biệt nào về tình trạng nhân tuyến giáp.

Hình 20.1 Các vấn đề quản lý đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ liên quan đến ung thư tuyến giáp và giai đoạn chăm sóc thai kỳ. (Mô tả hình ảnh bằng văn bản: Trước khi mang thai: – Đánh giá tình trạng ung thư (Cân nhắc nhu cầu điều trị trong tương lai).

• Lên kế hoạch mang thai (Kế hoạch sử dụng Levothyroxine; Thời điểm sau khi điều trị i-ốt phóng xạ).
• Đánh giá tác động của điều trị.

Trong thai kỳ:

• Chẩn đoán mới (Nhân tuyến giáp; Ung thư tuyến giáp).
• Theo dõi tình trạng ung thư (Đang lui bệnh; Không lui bệnh).

Sau khi mang thai: