Phác đồ chẩn đoán và điều trị viêm khớp dạng thấp

PGS  TS  BS Lê Anh Thư 

ĐẠI CƯƠNG

Viêm khớp dạng thấp (Rheumatoid Arthritis – RA) là một bệnh lý khớp mãn tính thường gặp, đồng thời là một bệnh tự miễn điển hình với các biểu hiện toàn thân, tại khớp và ngoài khớp ở nhiều mức độ khác nhau, diễn biến phức tạp, gây hậu quả nặng nề cần điều trị tích cực ngay từ đầu bằng các biện pháp điều trị hữu hiệu để hạn chế tàn phế.

Biểu hiện đặc trưng của bệnh : là hiện tượng viêm màng hoạt dịch ăn mòn ở các khớp ngoại biên, đối xứng, diễn biến kéo dài, tiến triển từng đợt, xu hướng tăng dần, dẫn đến tổn thương sụn khớp, ăn mòn xương gây biến dạng khớp, dính khớp và mất chức năng vận động của khớp.

Thường gặp ở nữ giới  (75%), lứa tuổi từ 30 – 60 tuổi.

Tỷ lệ mắc bệnh :   Trên thế giới 1 – 3 % dân số người lớn (>15 tuổi).

Ở Việt Nam : 0,55 % dân số người lớn (>15 tuổi).

Các yếu tố có vai trò đặc biệt trong việc khởi phát và duy trì bệnh VKDT.: 

Cơ điạ (Tuổi, Giới và HLADR4)

Miễn dịch qua trung gian tế bào (Vai trò của lympho T)

Miễn dịch dịch thể (Vai trò của lympho B và các tự kháng thể )

Các Cytokine (IL1, IL6, TNFα) và Các yếu tố tăng trưởng nội sinh…

Mã số (theo ICD 10)

M.05  Viêm khớp dạng thấp, yếu tố dạng thấp (+)

M.06  Viêm khớp dạng thấp, yếu tố dạng thấp (-)

CHẨN ĐOÁN

TRIỆU  CHỨNG LÂM SÀNG :

Toàn thân : Mệt mỏi, xanh xao, gày sút, sốt nhẹ và vừa

Tại khớp  :

Các triệu chứng có thể hồi phục (Reversible) liên quan đến hiện tượng viêm màng hoạt dịch

Cứng khớp buổi sáng.

Viêm các khớp nhỏ, ngoại biên: khớp cổ tay, khớp gối, khớp bàn ngón tay, khớp liên đốt ngón gần bàn tay, khớp khuỷu tay, khớp cổ chân…

Tính chất : Đối xứng, thường teo cơ liên đốt, biến dạng sớm.