Phẫu thuật Nội soi Cột sống Một bên Hai cổng: Kỹ thuật Cơ bản và Nâng cao. PHẦN I. CHƯƠNG 1-3. LỊCH SỬ, KHÁI NIỆM, NGUYÊN LÝ VÀ THIẾT LẬP DỤNG CỤ

Phẫu thuật Nội soi Cột sống Một bên Hai cổng: Kỹ thuật Cơ bản và Nâng cao
Unilateral Biportal Endoscopic Spine Surgery: Basic and Advanced Technique – Imprint: Springer (2022)
Chủ biên: Dong Hwa Heo, Cheol Woong Park, Sang Kyu Son, Jin Hwa Eum
Dịch và Chú giải: BSCKII. Trần Trung Kiên, Ths.BS. Lê Đình Sáng

PHẪU THUẬT CỘT SỐNG NỘI SOI MỘT BÊN HAI CỔNG – Kỹ Thuật Cơ Bản Và Nâng Cao

PHẦN I. LỊCH SỬ, KHÁI NIỆM, NGUYÊN LÝ VÀ THIẾT LẬP THIẾT BỊ, DỤNG CỤ CHO PHẪU THUẬT NỘI SOI CỘT SỐNG MỘT BÊN HAI CỔNG

CHƯƠNG 1. LỊCH SỬ TÓM TẮT VỀ PHẪU THUẬT NỘI SOI CỘT SỐNG MỘT BÊN HAI CỔNG

Hee Seok Yang¹, Choon Keun Park², và Jeong Yoon Park³

¹Khoa Phẫu thuật Thần kinh, Bệnh viện Seoul Barunsesang, Seoul, Hàn Quốc. ²Khoa Phẫu thuật Thần kinh. Trung tâm Cột sống. Bệnh viện Tưởng niệm Leon Wiltse, Suwon, Hàn Quốc. ³Khoa Phẫu thuật Thần kinh, Viện Cột sống và Tủy sống, Bệnh viện Gangnam Severance, Trường Đại học Y khoa Yonsei, Seoul, Hàn Quốc.

1.1 Giới Thiệu

Sự phát triển của nội soi đã tạo ra một phân ngành của phẫu thuật cột sống xâm lấn tối thiểu (minimally invasive spine surgery), giúp di chuyển điểm quan sát từ mắt của phẫu thuật viên hoặc kính hiển vi và đặt nó trực tiếp tại vị trí bệnh lý cột sống. Các bác sĩ phẫu thuật nội soi cột sống thế hệ đầu tiên điều trị thoát vị đĩa đệm thay vì hẹp ống sống và nhắm đến việc sửa chữa thoát vị đĩa đệm sao cho ít xâm lấn hơn so với các kỹ thuật mổ mở truyền thống. Phẫu thuật nội soi cột sống ban đầu được sử dụng chủ yếu để điều trị thoát vị đĩa đệm thắt lưng và đã chứng minh là ít xâm lấn hơn so với các kỹ thuật mổ mở truyền thống. Hiện nay, các phẫu thuật viên đã có đầy đủ công cụ và kiến thức để điều trị vô số các bệnh lý cột sống vượt ra ngoài phạm vi thoát vị đĩa đệm thắt lưng.

Vị thế hiện tại của lĩnh vực phẫu thuật nội soi cột sống là kết quả của hai hướng tiến hóa: từ lớn đến nhỏ và từ nhỏ đến lớn. Bằng cách sử dụng đường mổ thông thường nhỏ nhất có thể, giảm thiểu tổn thương mô mềm, phẫu thuật nội soi cột sống đã tiến hóa để giải quyết nhiều bệnh lý cột sống khác nhau.

Phẫu thuật nội soi cột sống một cổng qua da (percutaneous one-portal endoscopic spine surgery) đã tiến hóa từ phẫu thuật cột sống thông thường, và phẫu thuật nội soi cột sống một bên hai cổng (unilateral biportal endoscopic – UBE) đã được phát triển để vượt qua những hạn chế của phẫu thuật nội soi cột sống một cổng qua da. Bài viết này mô tả lịch sử của phẫu thuật cột sống UBE cùng những cột mốc quan trọng và những thách thức đã tạo nên một công nghệ phẫu thuật cột sống xâm lấn tối thiểu “đầy sức mạnh”.

1.2 Lịch Sử

1.2.1 Những Đổi Mới và Sự Khởi Đầu của Các Phẫu Thuật Nội Soi Một Bên Hai Cổng

Vào năm 1996, De Antoni và cộng sự đã công bố báo cáo kỹ thuật đầu tiên trong đó ống soi và dụng cụ được đưa vào độc lập qua hai cổng. Hai năm sau, họ mô tả việc sử dụng các dụng cụ nội soi khớp tiêu chuẩn để phóng đại, chiếu sáng và bơm rửa, đồng thời báo cáo các kết quả lâm sàng. Soliman đã công bố các kết quả phẫu thuật đối với thoát vị đĩa đệm thắt lưng và hẹp ống sống vào năm 2013 và 2015, sử dụng kỹ thuật UBE với các cổng độc lập, rất giống với phương pháp hiện tại. Kỹ thuật phẫu thuật được trình bày trong Hình 1.1 trông rất giống với kỹ thuật UBE ngày nay.

Hình 1.1: Hình ảnh trong mổ cho thấy ống soi và máy bào nội soi khớp (arthroscopic shaver) được đưa vào qua hai cổng riêng biệt. (Nguồn: từ các bài báo của Soliman năm 2013 và 2015).

Thuật ngữ “hai cổng” (biportal) được sử dụng lần đầu tiên vào năm 2016, và “UBE” được giới thiệu trong một bài báo xuất bản tại Hàn Quốc. Kinh nghiệm ngày càng tăng của các phẫu thuật viên cột sống về nội soi UBE đã dẫn đến một sự bùng nổ của các đổi mới sáng tạo, chủ yếu ở Hàn Quốc. Kết quả là, các phẫu thuật viên Hàn Quốc đã có thể áp dụng kỹ thuật UBE cho nhiều bệnh lý khác nhau như cốt hóa dây chằng vàng đoạn ngực và các đường tiếp cận cột sống cổ, vốn được coi là đầy thử thách, cũng như các ứng dụng tương đối phổ biến như hẹp ống sống thắt lưng, thoát vị đĩa đệm xa bên (far-lateral disc herniation), thoát vị đĩa đệm tái phát, viêm đĩa đệm và áp xe. Đường tiếp cận hai cổng đã cho phép chuẩn bị bề mặt thân đốt sống và giải ép lỗ liên hợp dưới sự quan sát trực tiếp, điều này mang tính sống còn đối với phẫu thuật hàn khớp liên thân đốt sống thắt lưng (lumbar interbody fusion). Tất cả các bài báo lớn liên quan đến UBE kể từ năm 2016 đều được xuất bản tại Hàn Quốc, điều này được cho là nhờ vào lịch sử độc lập của UBE tại Hàn Quốc.

Dựa trên nhiều thử nghiệm và kết quả lâm sàng khác nhau của UBE, các tổng quan hệ thống về y văn và các nghiên cứu so sánh ngẫu nhiên có đối chứng đã đánh giá tính khả thi của việc giải ép cột sống, và các nghiên cứu về việc duy trì động lực học chất lỏng ổn định đã được báo cáo vì đây là một bước quan trọng hướng tới một kỹ thuật an toàn hơn. Hiện tại, UBE được công nhận là phẫu thuật nội soi quan trọng nhất của cột sống và có thể được ứng dụng trong tất cả các lĩnh vực bệnh lý thoái hóa vùng thắt lưng, bao gồm cả hàn khớp, và có thể được ứng dụng cho cột sống cổ.

1.3 Lịch Sử Tóm Tắt UBE Tại Hàn Quốc

Abdul Gaffar đã trình bày bài báo cáo “Cắt Bỏ Đĩa Đệm Thắt Lưng Bằng Nội Soi Ngoài Màng Cứng Đường Giữa” (Lumbar Disc Excision by Midline Extradural Endoscopy) tại Hội nghị lần thứ 68 của Viện Hàn lâm Phẫu thuật viên Chỉnh hình Hoa Kỳ (AAOS) vào năm 2001. Bác sĩ người Hàn Quốc Young Chul Choi đã đến thăm Abdul Gaffar vào năm 2002, và bắt đầu triển khai UBE cùng với Uhm Jin-Hwa lần đầu tiên tại Hàn Quốc (Hình 1.2). Năm 2003, Jin Hwa Eum đã trình bày bài báo cáo “Cắt bỏ đĩa đệm nội soi cho thoát vị đĩa đệm xa bên” (Endoscopic lumbar discectomy for far-lateral disc herniation) với ống soi hai cổng, tại Hội nghị Phẫu thuật Cột sống Hàn-Nhật lần thứ 4, diễn ra ở Nhật Bản. Vào năm 2013, Bác sĩ Eum và một người tiên phong khác về UBE ở Hàn Quốc là Sang Kyu Son đã trình bày chuyên đề “Tạo hình dưới cung sau từng đoạn qua nội soi một bên hai cổng điều trị hẹp ống sống trung tâm thắt lưng” (Unilateral biportal endoscopic segmental sub-laminoplasty for lumbar central stenosis), tại Hiệp hội Phẫu thuật Cột sống Xâm lấn Tối thiểu Quốc tế (ISMISS) ở Nhật Bản. Vào năm 2013, Sang Kyu Son đã trình bày về “Cắt cung sau một bên và giải ép hai bên qua nội soi (ULBD), mở rộng lỗ liên hợp và hàn khớp sử dụng UBE”, tại Hiệp hội Trị liệu Nội đĩa đệm Quốc tế (IITS) ở Hàn Quốc (Hình 1.3). Các hội thảo về UBE do Sang Kyu Son dẫn dắt đã được tổ chức lần đầu tiên tại Hàn Quốc vào năm 2013 (Hình 1.4).