Phục hồi chức năng hô hấp và chăm sóc giảm nhẹ ở bệnh nhân COPD

ĐẠI CƯƠNG

Định nghĩa

Theo Hội Lồng ngực Hoa Kỳ/Hiệp Hội Hô hấp châu Âu 2013 “PHCN hô hấp là một can thiệp toàn diện dựa trên sự lượng giá cẩn thận người bệnh tiếp theo sau là chương trình điều trị phù hợp với từng người bệnh bao gồm tập vận động, giáo dục sức khỏe và thay đổi thái độ hành vi, được thiết kế nhằm cải thiện tình trạng thể chất và tâm lý của người bệnh hô hấp mạn tính và khuyến khích tuân thủ điều trị lâu dài”.

Mục tiêu

Giảm triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và gia tăng các hoạt động thể chất và xã hội trong đời sống hàng ngày. Chương trình PHCN hô hấp đã được chứng minh mang lại nhiều lợi ích. (Bảng 5.1)

Bảng 5.1. Những lợi ích của chương trình PHCN hô hấp

Chỉ định và chống chỉ định

Chỉ định: chương trình PHCN hô hấp nên thực hiện ở tất cả những bệnh nhân BPTNMT ngay cả ở giai đoạn sớm. Đặc biệt, PHCN hô hấp cần thực hiện đối với các trường hợp sau dù đã được dùng thuốc tối ưu:

Khó thở và các triệu chứng hô hấp mạn tính.

Chất lượng cuộc sống kém, giảm tình trạng sức khỏe chung.

Khó khăn khi thực hiện các sinh hoạt hàng ngày.

Lo âu, trầm cảm.

Suy dinh dưỡng.

Tăng sử dụng dịch vụ y tế (đợt cấp và nhập viện nhiều, thăm khám nhiều lần…).

Rối loạn trao đổi khí bao gồm hạ oxy máu.

Chống chỉ định

Có các vấn đề về chỉnh hình hoặc thần kinh có thể làm hạn chế khả năng đi lại hoặc phối hợp trong lúc tập vận động.

Độ khó thở mMRC > 4.

Có các bệnh phối hợp như bệnh tâm thần, bệnh tim mạch không ổn định.

CÁC THÀNH PHẦN CỦA CHƯƠNG TRÌNH PHCN HÔ HẤP

Chương trình PHCN hô hấp toàn diện bao gồm lượng giá bệnh nhân, tập vận động, tập cơ hô hấp,  giáo dục sức khỏe và tự quản lý bệnh.

Lượng giá bệnh nhân

Lượng giá: trước khi tham gia chương trình PHCN hô hấp:

Đo CNTK và phân nhóm ABCD theo GOLD.

Đánh giá bệnh đồng mắc: tim mạch, cơ xương khớp, tâm thần kinh.

Đánh giá khả năng gắng sức bằng các nghiệm pháp đi bộ.