Vết thương hệ tiết niệu- sinh dục nam

VẾT THƯƠNG THẬN.

Thận là tạng đặc có kích thước 12 x 6 x 3 cm nằm sau phúc mạc, thận nằm cả tầng ngực và cả tầng bụng, 2 bên cột sống từ DXII đến LIII. Phía sau, thận liên quan phía sau với sườn 12, phổi và màng phổi vắt qua. Trước thận là phúc mạc thành sau và các tạng trong ổ bụng như đại tràng và tiểu tràng. Phía trên thận có gan (thận phải) hay lách (thận trái).

Thận được cấu tạo gồm xoang thận và nhu mô thận. Trong xoang thận chứa hệ thống đài – bể thận, mạch máu và thần kinh. Nhu mô thận dày 1,8 cm. Do gần tim nên áp lực mạch máu trong thận lớn, lượng máu qua thận rất lớn chiếm 1/4 cung lượng tim.

Vết thương thận là một loại tổn thương hiếm gặp, chỉ chiếm 5% trong tổng số vết thương bụng, chiếm 1- 2% vết thương nói chung, hay gặp trong thời chiến hơn thời bình, thường có các tổn thương phối hợp, tiên lượng nặng, tỷ lệ tử vong cao, tính mạng bệnh nhân phụ thuộc vào tổn thương phối hợp. Chẩn đoán khó, dễ nhầm hay bỏ sót vì triệu chứng tổn thương các tạng khác thường làm lu mờ triệu chứng vết thương thận.

Nguyên nhân:

Do hoả khí (vũ khí nổ hay vũ khí nóng): 

Hoả khí chia hai loại: 

Đạn thẳng (hay gặp) thường có sức công phá lớn do vận tốc cao, lỗ ra thường lớn hơn lỗ vào.

Mảnh pháo, bom mìn, lựu đạn: thường có nhiều vết thương.

Tổn thương rất phức tạp vì: có nhiều tổn thương phối hợp. Ngoài tác dụng trên đường ống vết thương còn tổn thương vùng xung quanh đó là:

Vùng hoại tử nằm sát ống vết thương.

Vùng chấn động nằm bên ngoài cùng sẽ bị hoại tử thứ phát.

Lỗ vào thường ở vùng thắt lưng, nhưng có thể từ nơi khác như vùng bụng, có thể rất xa từ hố thượng đòn (Trần Minh Tư).

Trong chiến tranh, vết thương thận do hoả khí là chủ yếu (chiếm 92% theo Ngô Gia Hy-1980).

Do vật sắc nhọn:

Vật sắc nhọn trong đó chia hai loại:

Vũ khí lạnh: lưỡi lê, kiếm.

Các vật dụng trong lao động và sinh hoạt có thể gặp như dao, cọc tre, sừng trâu, đầu sắt nhọn…

Tổn thương thường đơn giản hơn loại do hoả khí.

Lỗ vào thường ở ngay vùng thắt lưng, hiếm khi từ nơi xa tới như từ trực tràng xuyên lên.

Loại nguyên nhân này hay gặp trong thời bình, thường do mâu thuẫn dẫn tới thù hằn đâm chém, hay tai nạn trong lao động sản xuất, huấn luyện và giao thông.

Tổn thương giải phẫu bệnh:

Tổn thương tại thận: