Viêm nội tậm mạc nhiễm trùng

ĐẠI CƯƠNG

CHẨN ĐOÁN

Lâm sàng

– Tìm ngõ vào của vi khuẫn:

+ Da: mụn nhọt, áp xe, bỏng thường do tụ câu

+ Răng hàm mặt: viêm xoang, nướu, amidan thường do liên cầu

+ Niệu sinh dục: sót nhau, phá thai, nhiễm trùng tiểu… thường do enterococcus

+ Đường tiêu hóa: ung thư đại tràng,… thường do streptococcus bovis

+ Thủ thuật: cvc, pacemaker, sonde tiểu…

• Hội chứng nhiễm trùng: sốt, chán ăn, mệt mỏi, sụt cân, đau cơ.
• Các dấu hiệu tại tim: âm thổi có trước hay mới xuất hiện
• Các dấu hiệu ngoài tim:

+ Da niêm: xuất huyết dạng chấm ở chi, dưới móng, kết mạc mắt

+ Ngón tay dùi trống

+ Nốt Osler

+ Sang thương Janeway

+ Lách to

+ Tắc mạch não và phình mạch.

Xét nghiệm

• Cấy máu là xét nghiệm cơ bản để chẩn đoán và hướng dẫn

điều trị.

• Công thức máu: bạch cầu tăng, hồng cầu giảm, vs luôn tăng trừ khi có suy tim.
• Miễn dịch: RF +, IgM, IgG tăng
• Tổng phân tích nước tiểu: đạm niệu, hồng cầu
• Cặn Addis
• Soi đáy mắt tìm điểm Roth
• ECG có thể phát hiện rối loạn dẫn truyền liên quan đến áp xe.
• Siêu âm tim qua thành ngực là phương pháp chủ yếu để chẩn đoán viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.
• Siêu âm tim qua thực quản được chỉ định khi siêu âm tim qua thành ngực không đủ để xác định sùi hoặc cơ chế của rối loạn chức năng van tim hoặc khi có áp xe hoặc dò, hoặc nghi ngờ viêm nội tậm mạc nhiễm trùng trên van nhân tạo.
• CT/MRI não cần thiết trong trường hợp rối loạn tri giác hoặc có dấu thần kinh định vị.

Tiêu chuẩn chẩn đoán

Tại BV Chợ Rẫy, chúng tôi dùng tiêu chuẩn DUKE cải biên:

Tiêu chuẩn chính:

• Cấy máu dương tính:

+ Vi khuẩn điển hình gây viêm nội tậm mạc nhiễm trùng từ 2 mẫu cấy riêng biệt: liên cầu viridans, liên cầu bovis, vi khuẩn nhóm HACEK, tụ cầu vàng, hoặc enterococci mắc phải trong cộng đồng mà không có ổ nhiễm nguyên phát, hoặc, dương tính bền bỉ với > 2 lần cấy máu cách nhau > 12 giờ, hoặc 3-4 lần cấy máu mà lần đầu tiên và lần cuối cách nhau > 1 giờ, hoặc. Một lần cấy máu dương tính với Coxiella bumetti hoặc hiệu giá kháng thể IgG pha 1 > 1:800

– Hình ảnh dương tính:

+ Siêu âm tim dương tính: sùi; áp xe, giả phình, dò trong tim; rách/thủng/phình lá van, nứt/bung mới một phần của van nhân tạo, hoặc mới hở một phần van nhân tạo hoặc hở van tự nhiên mới có.

+ PET/CT , SPECT/CT phát hiện bất thường hoạt động quanh van nhân tạo.

+ Xác định tồn thương cạnh van bằng CT tim.