X quang gan mật

MỤC ĐÍCH :

Hỗ trợ đắc lực cho chẩn đoán bệnh gan mật mà bằng ph­ương pháp khám lâm sàng còn chưa chắc chắn kích th­ước , hình thái của gan mật .

Cho biết bản chất bên trong của gan : u , áp xe , nang …

Cho biết hệ thống mật : có dị dạng , có sỏi , u, túi thừa không ?

Góp một phần biết khả năng bài tiết của mật , chức năng gan .

CÁC PH­ƯƠNG PHÁP X QUANG VỀ HÌNH THÁI GAN :

Chụp gan xa : ( Teleradiographie Hepatique )

Đặt bệnh nhân cách xa máy một khoảng nhất định (1m) chụp gan , trên phim x quang gan có độ lớn gần như­ gan thật , nhờ vậy :

Biết đ­ược gan to hay gan teo

Biết đ­ược gan to theo chiều nào

Chụp gan sau bơm hơi vào ổ bụng :

Bơm vào khoang màng bụng độ một ít ôxy để gây liềm hơi tách mặt trên gan khỏi sát với cơ hoành . Có thể làm đơn thuần như­ trên , nhưng cũng có thể làm kết hợp với bơm hơi vào đại tràng để có đ­ược một lớp hơi làm rõ rệt bờ dưới của gan , nhờ vậy ta biết :

Chiều cao trên dưới của gan ( Bt : 10 -12 cm )

Biết hình dáng mặt trên gan , bờ dưới gan , đại tràng có bị đẩy xuống dưới không ?

Chụp hệ thống tĩnh mạch cửa :

Chụp bụng của người bệnh ở vùng ngang qua gan – lách sau khi đã bơm ( tiêm ) vào hệ thống tĩnh mạch cửa một loại thuốc cản quang có ít iod qua một kim chọc vào lách . Thuốc cản quang sẽ làm xuất hiện rõ vùng rốn lách – tĩnh mạch cửa cùng với toàn bộ tuần hoàn bàng hệ nếu có và bóng gan .

Phim chụp hệ thống cửa gồm 3 thì :

Thì tĩnh mạch cửa : ( khi thuốc cản quang còn đang ở tĩnh mạch cửa )  giúp ta nhận định tình hình tĩnh mạch cửa ( Bt tĩnh mạch cửa xuất hiện thành một vệt rộng độ 1cm , lúc đầu đi từ lách xuống và h­ướng về bên phải , sau đó chếch lên trên đổ về gan , không thấy thuốc cản quang đi ng­ược vào nhánh khác của tĩnh mạch cửa ( tĩnh mạch mạc treo nhỏ , lớn ) .

Thì tĩnh mạch trong gan :(thuốc cản quang vào các nhánh trong gan ) Các nhánh tĩnh mạch trong gan xuất hiện phân chia đều khắp các vùng trong gan cho ta thấy hình ảnh toàn bộ hình dáng kích th­ước của gan giúp ta nhận định đ­ược hình thái nhu mô gan :

Các nhánh T/mc trong gan bị cắt đoạn nếu nhu mô gan chỗ đó là u .

Các nhánh TMG bị xơ hoá ( xơ xác không đều ) biểu hiện của xơ gan

Thì mao mạch :Thuốc cản quang vào mao mạch của gan làm xuất hiện toàn bộ bóng gan giúp ta :

Biết kích th­ước gan to hoặc teo

Có hình khuyết trong nhu mô gan nếu nơi đó có u .

CHỤP ĐỘNG MẠCH CHỦ BỤNG HOẶC ĐỘNG MẠCH THẬN TẠNG :

Bơm thuốc cản quang vào động mạch chủ bụng qua một ống thông đ­ưa vào động mạch chủ bụng , các nhánh của động mạch gan xuất hiện giúp :

Biết đ­ược u ác tính gan (có nhiều mao mạch trong khối u)(nhân nóng)