Xét nghiệm Globulin tủa lạnh

Nhắc lại sinh lý

Trong huyết thanh bình thường chỉ có một lượng rất thấp các protein có vai trò như các Cryoglobulin, vì vậy việc tìm kiếm globulin tủa lạnh trong điều kiện bình thường được coi làm âm tính.

Cryoglobulin là các protein bất thường trong huyết thanh. Các protein này bị kết tủa ở nhiệt độ thấp tại phòng XN và tan trở lại sau khi huyết thanh được làm ấm. Các eyeglobulin không thể phát hiện được bằng điện đi protein huyết thanh. Khi BN mang globulin tủa lạnh trong máu tiếp xúc với lạnh, có thể thấy xuất hiện các biến cố mạch máu tại các phần xa của chi, với các triệu chứng kiểu Raynauld (như đau, xanh tím và lạnh công đầu chi) do các phức hợp được hình thành gây tắc nghẽn các mạch máu nhỏ. Bệnh nhân có globulin tủạ lạnh trong máu (Cryoglobulinenia) thường bị các bệnh lý miễn dịch kết hợp.

Các cryoglobulin được phân loại thành các nhóm sau đây:

Type I: Các Cryoglobulin đơn dòng thuần nhất (Cryoglobulines monoclonales pures hay monoclonal immunoglobulin, nhát la IgM typ k): Thường gặp typ IgG hay IgM, hãn hữu là typ IgA hay chuỗi nhẹ:

– Chiếm 25% các trường hợp.

– Rất thường gặp kết hợp với đa u tủy xương và tăng macroglobulin máu Walderstrom, các bệnh lý tăng sinh tế bào lympho với thành phần M (M Components), có thể tự phát.

– Thường có mặt trong máu với lượng lớn (> 5 mg/dL huyết thanh), máu của bệnh nhân có thể tạo thành dạng keo sau khi hút vào ống xét nghiệm máu.

– Biểu hiện triệu chứng thường rất nặng (Vd: hội chứng Raynaud, hoại thư không do các nguyên nhân khác.

Typ II:Các Cryoglobulin đơn dòng và đa dòng hỗn hợp (Cryoglobulines mixtes hay globulin miễn dịch đơn dòng trộn lẫn với ít nhất một typ globulin miễn dịch đa dòng khác): Thường gặp hơn, đây là các chức họp lên dịch lưu hành và thường thuộc loại kháng IgG typ IgM (Vd yếu tố dạng thấp).

– Chiếm 25% các trường hợp.

– Rất thường được kết hợp với nhiễm trùng virus viêm gan C mạn tính, ít gặp hơn với virus viêm gan B, Epstein-Barr virus, các nhiễm trùng do vi khuẩn và ký sinh trùng, các rối loạn tự miễn, hội chứng Sogren, hội chứng tăng cryoglobulin máu hỗn hợp tiên phát (syndrome of essential mixed cryoglobulinemia), viêm cầu thận do phức hợp miễn dịch (Vd: Viêm cầu thận màng tăng sinh, viêm mạch nhỏ do miễn dịch).

– Hiệu giá yếu tố dạng thấp cao song không có bằng chứng bị viêm khớp dạng thấp.

– Nồng độ C, giảm thấp.

Typ III: Các Cryoglobulin đa dòng hỗn hợp, rất thường kết hợp IgMIgG, thường yếu tố dạng thấp dương tính):

– Chiếm khoảng 50% các trường hợp.

– Thường có một trong máu với lượng nhỏ (< 1 mg/dL huyết thanh).

– Rất thường được kết hợp với các rối loạn tăng sinh tế bào lympho, bệnh mô kẽ vd: bệnh lupus ban đỏ hệ thống, các nhiễm trùng dai dẳng (Vd: nhiễm virus viêm gan C).

Tiến hành XN bằng cách làm lạnh mẫu huyết thanh ở 4 oC trong ít nhất 72h và quan sát sự hình thành tình trạng tủa của huyết thanh. Khi mẫu huyết thanh được làm ấm, tình trạng tha nói trên có thể tan trở lại. Khi nghi ngờ có globulin tủa lạnh, cần tiến hành làm thêm các thăm dò để phát hiện chi tiết các thành phần của Cryoglobulin.

Mục đích và chỉ định xét nghiệm

– Hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý u tân sinh, nhiễm trùng cấp và mạn tính và bệnh collagen và các bệnh lý viêm do bệnh tự miễn.

– Để phát hiện có globulin tủa lạnh trong máu ở các bệnh nhân có biểu hiện triệu chứng chỉ dẫn hoặc giống với bệnh Raynaud, xanh tím, loét da.