Dexamethasone và methylprednisolone liều cao trong điều trị bệnh viêm phổi do Covid-19

PLOS ONE 16(5): e0252057. Published: May 25, 2021.

https://doi.org/10.1371/journal.pone.0252057  

Miguel Alejandro Pinzon  ¹*, Santiago Ortiz², He´ctor Holgu´ın³, Juan Felipe Betancur⁴, Doris Cardona Arango⁵, Henry Laniado², Carolina Arias Arias⁶, Bernardo Muñoz⁷, Julia´n Quiceno⁴, Daniel Jaramillo⁸, Zoraida Ramirez⁴

Dịch bởi: ThS. BS. Đào Thị Mỹ Vân 

TÓM TẮT

Giới thiệu

Cho đến nay, chưa có liệu pháp hiệu quả trong điều trị hội chứng hô hấp cấp tính do Coronavirus 2 (SARS-CoV2) gây ra bệnh Coronavirus 2019 (Covid-19). Hiện tại, dexamethasone đã cho thấy hiệu quả trong việc làm giảm tỷ lệ tử vong ở những bệnh nhân cần thở oxy, đặc biệt là những bệnh nhân thở máy xâm lấn. Tuy nhiên, có chăng một loại corticosteroid khác với liều lượng và thời gian sử dụng phù hợp có thể đạt được kết quả lâm sàng tốt hơn? Mục tiêu của nghiên cứu này là so sánh sự khác biệt về kết quả lâm sàng và kết quả xét nghiệm ở những bệnh nhân nặng do Viêm phổi SARS-CoV2 được điều trị bằng dexamethasone ở liều 6mg so với những bệnh nhân được điều trị bằng methylprednisolone liều cao.

Phương pháp 

Một nghiên cứu đoàn hệ có liên quan với việc phân tích tỷ lệ sống sót của 216 bệnh nhân được chẩn đoán viêm phổi nặng do Covid-19, được xác nhận bằng phản ứng chuỗi polymerase đối với SARS-CoV2 theo phác đồ Berlin, những bệnh nhân này nằm tại một phòng khám đa khoa ở Medellín, Colombia. Họ được bổ sung oxy và xác nhận viêm phổi bằng phương pháp chụp X-quang và CT lồng ngực. Kích thước mẫu không được tính toán vì tổng số đáp ứng được các tiêu chí đã được đánh giá. 111 bệnh nhân được điều trị theo phác đồ tại cơ sở với dexamethasone 6 mg mỗi ngày tiêm tĩnh mạch trong 7 đến 10 ngày nếu họ cần thở oxy. Từ ngày 15 tháng 9 năm 2020, quy trình của phòng khám đã được sửa đổi bởi dịch vụ Bệnh truyền nhiễm và Hô hấp, với việc khuyến nghị dùng liều cao methylprednisolone từ 250 đến 500 mg mỗi ngày trong ba ngày và tiếp sau đó uống prednisone 50 mg mỗi ngày trong 14 ngày. Phác đồ này không được áp dụng trong phòng chăm sóc đặc biệt và tiếp tục được sử dụng dexamethasone. Kết quả lâm sàng và sự khác biệt trong kết quả xét nghiệm của những bệnh nhân được sử dụng dexamethasone so với nhóm nghiên cứu sau đó nhận được methylprednisolone từ ngày 15 tháng 9 đến ngày 31 tháng 10 năm 2020 đã được đánh giá. Việc theo dõi tình trạng tái phát hoặc tình trạng sống của bệnh nhân được thực hiện thông qua việc tái khám hoặc qua điện thoại sau khi xuất viện một tháng.

Kết quả

216 bệnh nhân bị viêm phổi do Covid-19 được ghi lại bằng hình ảnh kính mờ và áp suất phế nang/ phân suất oxy hít vào (PaFi) dưới 300. 111 bệnh nhân dùng dexamethasone (DXM) và 105 bệnh nhân được dùng methylprednisolone (MTP). Bệnh nhân trong nhóm DXM tiến triển thành ARDS nặng với tỷ lệ cao hơn (26,1% so với 17,1% so với nhóm MTP).

Sau khi hoàn thành 4 ngày điều trị bằng corticosteroid đường tiêm, các chỉ số xét nghiệm về mức độ nghiêm trọng được giảm đáng kể ở nhóm được dùng MTP, CRP 2,85 (2,3–3,8) so với 7,2 (5,4–9,8), (p-value <0,0001), D-dimer 691 (612–847) so với 1083 (740–1565) (p-value = 0,04) và DHL 273 (244–289) so với 355 (270,6–422) (pvalue = 0,01). Sau khi bắt đầu điều trị bằng corticosteroid, tỷ lệ bệnh nhân được chuyển đến đơn vị chăm sóc đặc biệt (4,8% so với 14,4%) và tỷ lệ tử vong (9,5% so với 17,1%) ở nhóm được dùng MTP thấp hơn. Thời gian hồi phục ở những bệnh nhân được điều trị bằng MTP cũng rút ngắn hơn, còn 3 ngày (3– 4) so với DXM 6 ngày (5–8) (p-value <0,0001). Trong thời gian 30 ngày theo dõi, 88 bệnh nhân còn sống ở nhóm dùng MTP (chiếm 92,6%) so với những người được dùng dexamethasone là 58 (chiếm 63,1%).

Kết luận

Trong nghiên cứu này, việc điều trị bệnh nhân nặng bị viêm phổi do Covid-19 bằng methylprednisolone liều cao trong 3 ngày, sau đó là prednisone đường uống trong 14 ngày, so với việc sử dụng 6mg dexamethasone trong 7 đến 10 ngày, đã làm giảm đáng kể thời gian hồi phục cũng như nhu cầu chuyển đến phòng chăm sóc đặc biệt và đánh dấu mức độ nghiêm trọng Protein phản ứng C (CRP), D-dimer và LDH. Các nghiên cứu đối chứng ngẫu nhiên với methylprednisolone được yêu cầu để xác thực tác dụng, và các nghiên cứu trên tổng số bệnh nhân nhập viện tại các khu chăm sóc đặc biệt.

GIỚI THIỆU

Coronavirus 2019 (Covid-19) là căn bệnh có tên là Hội chứng hô hấp cấp tính nặng SARSCoV-2 do vi rút Coronavirus 2 gây ra, đây là một mầm bệnh mới được xác định ban đầu ở Vũ Hán, Trung Quốc vào tháng 12 năm 2019 [1]. Tính đến ngày 11 tháng 11 năm 2020, toàn cầu có 52.024.841 người bị nhiễm bệnh, trong đó có 1.282.944 trường hợp tử vong, chiếm tỷ lệ là 2,5% [2] với mức độ lây lan cao hơn so với các dịch bệnh trước đây như SARS-CoV và MERS [3].