Biên tập: Liwei L. Hua, MD, PhD. 

Cập nhật tháng Tám, 2024. Bản quyền thuộc về nhà xuất bản Elsevier. Mọi quyền được bảo lưu.

Dịch và chú giải: Bs Lê Đình Sáng

Tóm tắt Phác đồ chẩn đoán và điều trị rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Ảnh: Bs Lê Đình Sáng

I. Tóm tắt

Các Điểm Chính

• Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) là một rối loạn tâm thần bao gồm các ám ảnh và/hoặc hành vi cưỡng chế gây căng thẳng, tốn thời gian và ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều khía cạnh của cuộc sống.
• Chẩn đoán có thể bị trì hoãn do tính chất ẩn giấu của một số triệu chứng. Thiếu các công cụ sàng lọc cụ thể và đã được xác thực cũng có thể làm trì hoãn điều trị và gây suy giảm chức năng.
• Cần thận trọng để phân biệt OCD với các rối loạn lo âu và rối loạn liên quan đến ám ảnh-cưỡng chế khác, cũng như với rối loạn phổ tự kỷ và rối loạn loạn thần.
• Các nhà lâm sàng cũng phải nhận biết khả năng đồng xảy ra với các rối loạn tâm thần khác.
• Liệu pháp hành vi nhận thức, đặc biệt là phơi nhiễm và ngăn chặn phản ứng, là phương pháp điều trị hàng đầu cho thanh thiếu niên mắc OCD.
• Với OCD nghiêm trọng hơn, hoặc khi tiếp cận liệu pháp hành vi nhận thức bị hạn chế, nên xem xét sử dụng thuốc, với các chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc là lựa chọn hàng đầu.
• Ở trẻ em và thanh thiếu niên, sự thích nghi của gia đình có thể là một thách thức; điều này nên được đánh giá trong quá trình đánh giá OCD với giáo dục tâm lý về cách sự thích nghi này có thể can thiệp vào điều trị.

Dấu Hiệu và Triệu Chứng Cảnh Báo

• Theo dõi cẩn thận tác động của các triệu chứng đối với chức năng tại nhà, ở trường và trong môi trường xã hội.

II. Thông tin Cơ bản

Thông Tin Nền Tảng

• OCD (rối loạn ám ảnh cưỡng chế) là một rối loạn thần kinh-tâm thần bao gồm các ám ảnh và/hoặc các hành vi cưỡng chế gây căng thẳng, tốn thời gian và suy giảm chức năng.
• Định nghĩa chính:
  • Ám ảnh là những suy nghĩ, hình ảnh hoặc thúc đẩy lặp đi lặp lại, dai dẳng, xâm nhập và thường gây căng thẳng và không mong muốn.
  • Hành vi cưỡng chế là những hành động lặp đi lặp lại (về thể chất hoặc tinh thần) mà một người cảm thấy buộc phải thực hiện để đáp ứng một ám ảnh hoặc do sợ rằng điều gì đó xấu sẽ xảy ra nếu họ không làm; một số hành vi cưỡng chế được thực hiện cho đến khi “cảm thấy đúng”.
  • Nhận thức là mức độ mà các ám ảnh hoặc hành vi cưỡng chế được nhận biết là phi lý và quá mức.
• Sự nhận thức không đầy đủ về OCD, dẫn đến chẩn đoán muộn, có thể làm tăng thời gian chịu đựng và rối loạn chức năng trước khi nhận được điều trị đầy đủ.

Dịch Tễ Học