Bài giảng Hen phế quản và thai kỳ

Trần Lâm Khoa ¹, Ngô Thị Kim Phụng ²

© Bộ môn Phụ Sản, Khoa Y, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh.

¹Giảng viên, bộ môn Phụ Sản, Khoa Y, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. e-mail: lamkhoa1982@yahoo.fr

²Phó Giáo sư, giảng viên bộ môn Phụ Sản, Khoa Y, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh. e-mail: drntkphung@hotmail.com

QUẢN LÝ THAI KỲ CÓ HEN PHẾ QUẢN

Tần suất hen phế quản trong thai kỳ là khoảng 5-9%.

Diễn tiến của hen phế quản trong thai kỳ rất đa dạng: 33% có thuyên giảm và 33% trở nặng.

Hen phế quản nặng dẫn đến tình trạng thai bị thiếu oxy trong tử cung. 

Tình trạng thai bị thiếu oxy trường diễn trong tử cung sẽ dẫn đến, một cách trực tiếp hay gián tiếp, việc tăng nguy cơ sẩy thai, tiền sản giật, thai lưu, thai chậm tăng trưởng và sanh non.

β2 agonist được dùng cho điều trị hen phế quản nhẹ, không liên tục trong thai kỳ.  Corticosteroid cho các trường hợp liên tục.

Đối với những bệnh nhân hen nhẹ và không liên tục có thể dùng β2 agonist tác dụng ngắn dạng xịt.

Đối với những bệnh nhân hen trung bình, liên tục có thể kết hợp β2 agonist tác dụng dài và khí dung corticosteroid hằng ngày.

Đối với những bệnh nhân hen nặng, liên tục phải kết hợp thêm corticosteroid toàn thân.

Để điều trị đợt cấp, có thể dùng liệu pháp oxygen, truyền dịch, corticosteroid tiêm mạch, β2 agonist như khí dung nebulizer và kháng sinh nếu có bằng chứng nhiễm trùng. Một số bệnh nhân có thể cần đặt nội khí quản và thông khí cơ học để duy trì nồng độ oxygen.

Xử trí sản khoa trong thai kỳ là đánh giá hô hấp, dự phòng cơn hen, theo dõi thai kỳ. 

Chấm dứt thai kỳ sớm nếu cần.

Sản phụ bị hen phế quản phải được theo dõi sát trong thai kỳ, tránh bị mất nước, tránh nhiễm trùng hô hấp, tránh làm tăng thông khí và các hoạt động thể lực quá sức cũng như các dị ứng nguyên.

Đo đỉnh thở ra cung cấp nhiều thông tin cho việc đánh giá tình trạng hô hấp.

Theo dõi sát thai kỳ bằng thực hiện monitoring và siêu âm.

Nếu không có biến cố đặc biệt xảy ra thì có thể chờ chuyển dạ tự nhiên.