Bài giảng trứng cá đỏ (ROSACEA)

ĐẠI CƯƠNG

Trứng cá đỏ là bệnh da mãn tính do rối loạn đơn vị nang lông tuyến bã ở mặt  đặc trưng bởi đỏ bừng mặt (flushing), hồng ban dãn mạch thường gặp ở vùng lồi của mặt (trán, mũi, má, cằm). Các triệu chứng đi kèm gồm sẩn, mụn mủ,,có thể có cảm giác châm chích, rát bỏng, phù, phì đại tuyến bã và xơ hóa.

NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH

Nguyên nhân sinh bệnh chưa rõ. Có tác giả cho rằng khởi đầu là tổn thương mô liên kết ở lớp bì chủ yếu do bức xạ mặt trời gây rối loạn chức năng mạch máu vùng mặt dẫn đến tổn thương nội mô mạch máu, tăng tính thấm, phù và viêm.  Nhiều giả thuyết về nguyên nhân sinh bệnh:

Dãn mạch vùng mặt

Các yếu tố thần  kinh

Rối loạn chức năng lớp thượng bì

Rối loạn các thành phần hay cấu trúc mô liên kết ở bì, các phần của chất nền, cấu trúc nang lông tuyến bã.

Vai trò của  Demodex folliculorum và Demodex brevis, Helicobacter pylori

Tia cực tím

YẾU TỐ KHỞI PHÁT

Nhiệt độ nóng hoặc lạnh

Ánh nắng mặt trời – Gió

Thức uống nóng, rượu

Thức ăn có nhiều gia vị

Stress

Các thuốc dãn mạch

Mỹ phẩm hay thuốc bôi tại chỗ

Mãn kinh

CHẨN ĐOÁN

Dịch tễ học:

Bệnh gặp ở nữ nhiều hơn nam (3:1), tuy nhiên biến chứng phì đại tuyến bã thường gặp ở nam. Bệnh thường khởi phát sau 30 tuổi, cũng có thể gặp ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ.

Lâm sàng:

Triệu chứng đầu tiên thường gặp là tình trạng đỏ bừng mặt, hồng ban, cảm giác bỏng rát và châm chích, dãn mạch, trễ hơn sẽ xuất hiện sẩn, mụn mủ, đặc biệt không có cồi mụn. Các triệu chứng thường tập trung ở vùng giữa mặt (trán, mũi, cằm, má). Khi bệnh tiến triển da sẽ dày lên do phù, tăng sản các tuyến và xơ hóa dẫn đến tình trạng biến dạng của mũi, trán, mi mắt, tai, cằm.

Tiêu chuẩn chẩn đoán:

Có ít nhất 1 triệu chứng tiên phát và 1 triệu chứng thứ phát:

Triệu chứng tiên phát: