Mỗi ngày học thêm một điều nhỏ; sau đủ nhiều ngày, bạn sẽ nhìn một ca bệnh bằng đôi mắt khác.
Từ một trang bản thảo cũ, một trực giác bên giường bệnh đến những phát minh thay đổi thế giới — mỗi câu chuyện là một cách khác để nhìn thấy vẻ đẹp của Y học.
Ngày 10 tháng 9 năm 1624, Thomas Sydenham chào đời. Ông nhấn mạnh quan sát trực tiếp diễn tiến bệnh và mô tả các hội chứng theo biểu hiện lâm sàng, góp phần đưa Y học rời xa suy đoán thuần túy để tiến gần hơn đến thực chứng.
Tìm hiểu từ LITFL · On This Day in Medical History ↗Esther Lovejoy làm việc trong y tế công cộng tại Hoa Kỳ rồi lãnh đạo các hoạt động cứu trợ quốc tế và American Women’s Hospitals sau Thế chiến I. Bà tổ chức chăm sóc cho người tị nạn, phụ nữ và trẻ em trong các khu vực bị chiến tranh và dịch bệnh tàn phá.
Adolphe Pinard phát triển một fetoscope đơn tai hình loa vào cuối thế kỷ XIX, cho phép người khám nghe tim thai trực tiếp qua thành bụng mẹ.
Ngày 4 tháng 12 năm 1798, Luigi Galvani qua đời.
Các khám phá về checkpoint của chu kỳ tế bào, cyclin và cyclin-dependent kinase cho thấy tế bào kiểm soát chính xác thời điểm sao chép DNA và phân chia như thế nào — nền tảng để hiểu
Khi nghi ngờ phản vệ, ASCIA 2026 xác định adrenaline tiêm bắp là điều trị đầu tay và cần dùng ngay.
“Dyspnea” đi từ Hy Lạp dyspnoia: dys- — khó, bất thường — và pnoē/pnein — hơi thở, thở.
Nghiên cứu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu phát triển các thước đo tổng hợp để mô tả cả tử vong sớm lẫn thời gian sống với khuyết tật.
Sara Josephine Baker tổ chức các chương trình y tế công cộng tại New York tập trung vào tử vong trẻ sơ sinh, vệ sinh, sữa sạch và giáo dục bà mẹ.
Bryan Jennett và Graham Teasdale công bố năm 1974 một phương pháp đánh giá hôn mê dựa trên đáp ứng mở mắt, lời nói và vận động.
Mỗi thuật ngữ Y khoa mang theo một dấu vết của ngôn ngữ, lịch sử và cách con người từng hình dung về cơ thể.
“Dyspnea” đi từ Hy Lạp dyspnoia: dys- — khó, bất thường — và pnoē/pnein — hơi thở, thở. Nghĩa gốc vì vậy là “thở khó”; trong lâm sàng, dyspnea là cảm giác chủ quan về khó chịu khi thở chứ không đồng nhất với một dấu hiệu hô hấp đơn lẻ.
“Pericardium” ghép peri- — xung quanh — với kardia — tim. Nghĩa chữ là cấu trúc “bao quanh tim”, một ví dụ trực quan cho cách tiền tố vị trí và gốc cơ quan tạo thành thuật ngữ giải phẫu.
“Scoliosis” bắt nguồn từ Hy Lạp skolios — cong, vẹo — cộng -osis — tình trạng. Từ nguyên mô tả sự cong vẹo, nhưng định nghĩa lâm sàng hiện đại của scoliosis là biến dạng cột sống ba chiều chứ không chỉ một đường cong trên phim thẳng.
“Osteoporosis” ghép osteo- — xương — với poros — lỗ/đường thông — và -osis — tình trạng. Nghĩa chữ gợi hình ảnh “xương nhiều lỗ”; khái niệm hiện đại được xác định bằng giảm sức bền xương do mật độ và chất lượng xương suy giảm.
“Arthritis” ghép arthr- từ Hy Lạp arthron — khớp — với -itis — viêm. Dù trong thực hành từ “arthritis” đôi khi được dùng rộng, cấu trúc từ nguyên của nó nhấn mạnh thành phần viêm tại khớp.
“Nephritis” ghép nephro- từ Hy Lạp nephros — thận — với -itis — viêm. Gốc nephro- hiện diện xuyên suốt trong Thận học, nephron, nephropathy và nhiều thuật ngữ liên quan đến thận.
Y học tiến về phía trước bằng khoa học — và ở lại với con người bằng những câu chuyện được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
