Chẩn đoán Hình ảnh Nhập môn, Ấn bản thứ 5. CHƯƠNG 19: Siêu âm Mạch máu, Nhi khoa và Siêu âm tại giường

Chẩn đoán Hình ảnh Nhập môn: Các Nguyên lý và Dấu hiệu Nhận biết, Ấn bản thứ 5
Tác giả: William Herring, MD, FACR – © 2024 Nhà xuất bản Elsevier
Ths.Bs. Lê Đình Sáng (Chủ biên Bản dịch tiếng Việt)

CHƯƠNG 19: Siêu âm Mạch máu, Nhi khoa và Siêu âm tại giường
Vascular, Pediatric, and Point-of-Care Ultrasound
Peter S. Wang, MD
Learning Radiology, 19, 223-235

Trong chương này, chúng ta sẽ thảo luận về một số ứng dụng khác của siêu âm (Ultrasound – US), bao gồm siêu âm mạch máu, các ứng dụng siêu âm trong nhi khoa và siêu âm tại giường.

Siêu âm Mạch máu

Siêu âm mạch máu sử dụng cả siêu âm B-mode (thang xám) và siêu âm Doppler – một sự kết hợp được gọi là siêu âm Duplex – để hiển thị hình thái của các mạch máu đồng thời ghi lại hướng dòng chảy và vận tốc của máu đang di chuyển trong các mạch máu đó.

Siêu âm Duplex đảm bảo rằng các phép đo hướng và dòng chảy được thực hiện tại đúng vị trí giải phẫu cần quan tâm.

Hai loại siêu âm Doppler phổ biến nhất là Doppler màu và Doppler phổ.

• Doppler màu có thể cung cấp thông tin cụ thể nhưng có giới hạn trên một vùng tương đối lớn, trong khi Doppler phổ cung cấp thông tin chính xác hơn về một vùng nhỏ hơn. Hai chế độ này bổ sung cho nhau.

Hình 19.1 Hình ảnh Doppler màu. Theo quy ước, Doppler màu mô tả dòng chảy về phía đầu dò là màu đỏ và dòng chảy ra xa đầu dò là màu xanh. Đây là hình ảnh của tĩnh mạch lách (mũi tên cong). Khi được ghi hình từ phía trước tại đường giữa, tĩnh mạch lách ở bên trái đường giữa có dòng máu chảy ra trước về phía đầu dò (mũi tên đỏ) và ở bên phải đường giữa có dòng máu chảy ra sau ra xa đầu dò (mũi tên xanh). Do đó, Doppler màu mô tả dòng chảy vừa có màu đỏ vừa có màu xanh trong cùng một mạch máu. Trong suốt chương này, nhiều hình ảnh sẽ có một hoặc nhiều chữ viết tắt sau để hỗ trợ định hướng: Ant, Phía trước; F, Phía chân của bệnh nhân; H, Phía đầu của bệnh nhân; Lt hoặc L, Trái; Post, Phía sau; Rt hoặc R, Phải.

• Siêu âm Doppler phổ được hiển thị dưới dạng sóng, là một biểu đồ biểu diễn vận tốc dòng chảy được đo theo thời gian trong một khu vực tập trung. Nó được mô tả dọc theo trục X (thời gian) và Y (vận tốc). Theo quy ước, dòng chảy về phía đầu dò được hiển thị phía trên đường cơ sở (baseline) và dòng chảy ra xa được hiển thị phía dưới đường cơ sở (Hình 19.2).