Định lượng Creatinin huyết thanh

Creatinin là một chất chuyển hóa nitơ, sản phẩm của sự thoải giảng của creatin cơ.

Creatin trong cơ thể có nguồn gốc hỗn hợp:

-Nguồn gốc ngoại sinh do thức ăn cung cấp.

-Nguồn gốc nội sinh chủ yếu từ gan, ngoài ra có thể ở thận và tụy (creatin được tổng hợp từ arginin và methionin).

Một phần lớn creatin được duy trì ổn định trong các cơ vân (140 mg Testir/ 100g cơ tươi). Trong các cơ, enzym Creatin-Phospho-Kinase (CPK) Đúc tác phản ứng:

Creatin-phosphạt + ADP – Creatin • ATP kèm với giải phóng năng lượng.

Creatin bị thoái biến trong các cơ thành creatinin, chất này được đã trở lại tuần hoàn, tôi được thải trừ qua thận, ở thận, Creatinin được lọc qua các cầu thận và được coi là không được ống thận tái hấp thu. Vì vậy, nồng độ creatin máu phản ánh toàn bộ khối cơ của một cá thể mà không phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng của bệnh nhân, trái lại nồng độ creatinin máu chủ yếu phản ánh chức năng thận của BN. Khi không có bệnh thận, creatinin trong nước tiểu được bài xuất với một lượng khá hàng định và biểu trị chức năng lọc của cầu thận cũng như chức năng bài xuất tich cực của ông thận vì vậy cơ thể dự kiến được một nồng độ cratinin trong nước tiểu ở một người bình thường.

Trong một số bệnh lý cơ, lượng creatin trong các sợi cơ bị giảm với Tăng song song creatin máu và creatin niệu và giảm phối hợp creatinin máu và creatinin niệu,

Trong các tình trạng suy thận cấp mới mắc gia tăng nồng độ creatinin máu có thể xảy ra trễ và tiến triển. Trong bệnh lý thận mạn, Có một mối liên quan theo hăm lũy thừa giữa số các nephron không còn chức năng và giá trị của creatinin huyết thanh (Hình 1).

Giảm 50% số nephron có hoạt động chức năng chỉ gây tăng nhẹ creatinin máu (1 – 2 mg/dL). Song khi có giảm thêm một số nephrọn có hoạt động chức năng, sẽ gây tăng nhanh nồng độ creatinin.

Như vậy, Hình 1 cho thấy định lượng creatinin huyết thanh thiếu tỉnh nhậy và không cho phép xác định các biến đổi chức năng thận kín đáo. Để khắc phục khiếm khuyết này, nên tính hệ số thanh thải (clearance) của creatinin.

Để chẩn đoán và đánh giá mức độ suy thận.

Định lượng nồng độ creatinin niệu (24h) kết hợp với định lượng nồng độ creatinin máu được sử dụng để tính toán độ thanh thải creatinin nhằm để đánh giá chức năng thận.

1.Creatinin máu: XN được thực hiện trên huyết thanh. Không nhấtthiết yêu cầu BN cần phải nhịn ăn trước khi lấy máu làm XN.

2. Creatinin niệu: Lấy bệnh phẩm 24h. Lấy mẫu nước tiểu không chính xác sẽ làm sai lạc kết quả XN.

3. Tính hệ số thanh thải (clearance) của creatinin theo công thức được lựa chọn.

1. Creatinin huyết thanh

– Nam: 0,7 – 1,3 mg/dL hay 62 – 115 umol/L.

– Nữ. 0,5 – 1,0 mg/dL hay 44 -88 umol/L.