Gãy thân hai xương cẳng tay

ĐẠI CƯƠNG:

Gãy thân hai xương cẳng tay là loại gãy quan trọng cho nên nếu điều trị còn di lệch sẽ ảnh hưởng nhiều đến chức năng sấp ngửa của hai xương quay và trụ.

NGUYÊN NHÂN:

Trực tiếp:

Lực tác dụng trực tiếp đóng một vai trò rất quan trọng đối với gãy thân hai xương cẳng tay ( trong lao động va đập, tai nạn giao thông…) dễ biến thành gãy mở.

Gián tiếp:

Thường gặp, do ngã chống tay xuống đất trong tư thế duỗi làm cho xương cẳng tay gấp, cong lại và bị bẻ gãy.

Giải phẫu bệnh:

Đường gãy:

Đường gãy ngang răng cưa không đều gặp nhiều nhất, đường gãy chéo, gãy có mảnh rời thứ 3…Một số ít trường hợp gãy thành 3 đoạn, gãy thành nhiều mảnh nhỏ.

Di lệch:

Trong gãy thân hai xương cẳng tay, di lệch phức tạp nhất vì các đoạn xương gãy có rất nhiều cơ từ cánh tay, cẳng tay, bàn tay co kéo. Thêm vào đó liên màng cốt cũng co kéo làm cho di lệch thành 4 loại

Hai đoạn chồng lên nhau, thường chồng lên ở phía xương quay nhiều hơn.

Hai đoạn di lệch sang bên: đoạn dưới di lệch sang bên so với đoạn trên, đồng thời hai đoạn trên hoặc hai đoạn dưới của hai xương lại di lệch sang bên so với nhau ( thường kéo sát vào nhau).

Gập góc: thường thay đổi, gấp góc ở một hay hai xương, thường gấp góc mở ra trước và vào trong ( do cơ gấp ngón tay kéo).

Di lệch xoắn theo trục xương, rất quan trọng vì hạn chế động tác sấp ngửa, quan trọng nhất là xoắn theo trục của xương quay. Di lệch nhiều hay ít tuỳ theo chỗ bám của các cơ, đặc biệt là cơ sấp tròn. Vai trò của cơ sấp tròn gây di lệch là quan trọng nhất.

Sự di lệch của hai loại gãy: gãy cao và gãy thấp

Nếu gãy ở cao 1/3 trên của thân xương quay, trên chỗ bám của cơ sấp tròn:

Đoạn trung tâm có ngửa ngắn, cơ nhị đầu bám vào (động tác ngửa cẳng tay) kéo làm cho  phần trên chỗ gãy ở trong tư thế ngửa tối đa.

Đoạn ngoại vi có các cơ sấp ( sấp tròn và sấp vuông) kéo làm cho phần dưới chỗ gãy ở tư thế sấp tối đa.

Do đó, nếu gãy ở cao 1/3 trên của thân xương thì di lệch nhiều nhất, khó nắn chỉnh, phần trên ngửa, phần dưới sấp (cổ tay, cẳng tay không ở tư thế ngửa được).

Nếu đường gãy ở đoạn giữa và đoạn dưới, dưới chỗ bám của cơ sấp tròn:

Đoạn trung tâm (đoạn trên) có các cơ ngửa đồng thời có cả cơ sấp tròn kéo sấp lại, nên ít di lệch hơn, không thể ngửa tối đa được.

Đoạn ngoại vi ( đoạn dưới) chỉ còn một cơ sấp vuông kéo nên ít di lệch hơn, không kéo sấp tối đa được.