Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). CHƯƠNG 73. CÁC SỰ THẬT VÀ SỐ LIỆU THÚ VỊ VỀ NỘI TIẾT

Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). Endocrine Secrets Eighth Edition. 
Copyright © 2026 by Elsevier Inc. Chủ biên: Michael T. McDermott. DỊCH VÀ CHÚ GIẢI: BS LÊ ĐÌNH SÁNG
Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến trên các website yhoclamsang.net & sachyhoc.com của Thư viện Medipharm vì mục đích lan toả tri thức, hoàn toàn phi lợi nhuận.

CHƯƠNG 73. CÁC SỰ THẬT VÀ SỐ LIỆU THÚ VỊ VỀ NỘI TIẾT

Interesting Endocrine Facts and Figures 
Michael T. McDermott

Endocrine Secrets, Chapter 73, 659-661

1 Người đàn ông cao nhất được ghi nhận là ai?

Người đàn ông sở hữu chiều cao vĩ đại nhất từng được ghi nhận là Robert Wadlow đến từ Alton, Illinois. Ông cao 8 feet 11,1 inch (272 cm) và nặng 439 pound (199 kg) vào thời điểm ông qua đời năm 1940 khi mới 22 tuổi; trước đó, ông đã đạt mốc 7 feet 8 inch (233,6 cm) ở tuổi 15. Ông mắc chứng khổng lồ (Gigantism) do một khối u tuyến yên tiết hormone tăng trưởng (Growth Hormone-Secreting Pituitary Tumor) hình thành trước khi các đĩa tiếp hợp (Epiphyseal Plate) đóng lại. Bàn chân của ông dài 1 foot 6,5 inch (47 cm) và ông phải mang giày cỡ 37 AA.

2 Hãy nêu tên người phụ nữ cao nhất được ghi nhận.

Zeng Jinlian ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, chính là người phụ nữ cao nhất được ghi nhận. Cô đạt chiều cao 8 feet 1 inch (246 cm) ngay trước khi qua đời vào năm 1982 ở tuổi 17, và từng cao 7 feet 1,5 inch (217 cm) lúc mới 13 tuổi. Tương tự, cô cũng mắc một khối u tiết hormone tăng trưởng (Growth Hormone-Secreting Tumor) phát triển từ thuở ấu thơ. Bàn chân của cô dài 1 foot 2 inch (35,5 cm) và cỡ giày của cô là 21.

3 Người đàn ông thấp nhất được ghi nhận cao bao nhiêu?

Chandra Bahadur Dangi ở Nepal đạt chiều cao 21,49 inch (54,6 cm) khi được đo vào năm 2012. Người đàn ông còn sống thấp nhất hiện nay là Afshin Esmaeil Ghaderzadeh ở Iran, với chiều cao 2 feet 1,68 inch (65,24 cm) ghi nhận vào năm 2022.

4 Người phụ nữ thấp nhất được ghi nhận là ai?

Người phụ nữ trưởng thành thấp nhất được ghi nhận là Pauline Musters ở Hà Lan. Cô chỉ cao 23,2 inch (khoảng 61 cm) và nặng 9 pound (4 kg) ngay trước khi qua đời vào năm 1895 ở tuổi 19. Do cơ thể cô có tỷ lệ tương đối bình thường, các chuyên gia tin rằng cô mắc chứng thiếu hụt hormone tăng trưởng tuyến yên (Pituitary Growth Hormone Deficiency). Người phụ nữ còn sống thấp nhất hiện tại là Jyoti Amge ở Ấn Độ, cô cao 2 feet 0,7 inch (62,8 cm) ở tuổi 18 vào năm 2011.

5 Ai có vóc dáng biến đổi ngoạn mục nhất khi trưởng thành?

Adam Rainer ở Áo từng là một người lùn (Dwarf) chỉ cao 3 feet 10,45 inch (118 cm) vào năm 21 tuổi, nhưng sau đó cơ thể ông phát triển mạnh mẽ để trở thành một người khổng lồ (Giant) cao tới 7 feet 1,75 inch (218 cm) ở tuổi 32 vào năm 1931. Ông tiếp tục cao đến 7 feet 8 inch (234 cm) cho tới lúc qua đời vào năm 1950 ở tuổi 51.

6 Bộ tộc nào cao nhất ở Châu Phi?

Watusi (hoặc Tutsi) ở Sudan, Rwanda, Burundi và Cộng hòa Trung Phi là bộ tộc sở hữu chiều cao vượt trội nhất thế giới. Đàn ông tại đây cao trung bình 6 feet 5 inch (195 cm), trong khi phụ nữ cao trung bình 5 feet 10 inch (177 cm). Các nhà khoa học tin rằng vóc dáng cao lớn của họ là kết quả của quá trình thích nghi về mặt di truyền (Genetic Adaptation).

7 Bộ tộc nào thấp nhất?

Những người lùn Mbuti (Mbuti Pygmies) ở miền trung Châu Phi có chiều cao trung bình thấp nhất. Nam giới cao trung bình 4 feet 6 inch (137 cm), và nữ giới cao 4 feet 5 inch (134 cm). Vóc dáng thấp bé của họ được cho là hệ quả của tình trạng đề kháng di truyền đối với hormone tăng trưởng (Genetic Resistance to Growth Hormone), có khả năng bắt nguồn từ sự thiếu hụt các thụ thể hormone tăng trưởng (Deficient Growth Hormone Receptors).

8 Người đàn ông nặng nhất được ghi nhận là ai?

Jon Brower Minnoch ở Đảo Bainbridge, Washington, cao 6 feet 1 inch (185,4 cm) nhưng nặng khoảng 1400 pound (635 kg) vào thời điểm ông nhập viện năm 37 tuổi do suy tim (Heart Failure). Ông nằm viện điều trị suốt 2 năm với chế độ ăn kiểm soát ở mức 1200 calo và xuất viện với cân nặng 476 pound (216 kg); kỷ lục giảm được 924 pound (419 kg) của ông cũng là một con số chưa từng có. Ông nặng 798 pound (362 kg) vào thời điểm qua đời năm 1983 ở tuổi 42.