Y HỌC LÂM SÀNGMang tinh hoa Y học đến giường bệnh

Kiểm soát đau cấp tính ở người lớn

58 phút đọc

Tác giả: Katherin Peperzak, MD. Phó Giáo sư, Giám đốc Y tế Trung tâm Giảm đau tại UWMC-Roosevelt; Khoa Gây mê & Đau, Đại học Washington

Cập nhật ngày 19 tháng 4 năm 2024. Bản quyền Elsevier BV. Đã đăng ký bản quyền.

Dịch và chú giải tiếng Việt: Bs.Ths. Lê Đình Sáng

 

Tóm tắt

Những điểm chính

  • Xác định và điều trị nguyên nhân gốc rễ rất quan trọng trong điều trị đau cấp tính
  • Đau cấp tính nên được điều trị bằng cách tiếp cận đa mô thức bao gồm các chiến lược không dùng thuốc, thuốc và thủ thuật
  • Các phương pháp không dùng thuốc bao gồm chườm đá/nóng, hỗ trợ tâm lý phục hồi chức năng, các chiến lược nhận thức (ví dụ: hình dung có hướng dẫn, liệu pháp âm nhạc, thư giãn, xao lãng), vật lý trị liệu, xoa bóp, sử dụng máy TENS, trong số các phương pháp điều trị khác
  • Acetaminophen và NSAIDs nên được coi là điều trị đầu tay cho đau cấp tính, trừ khi có chống chỉ định
  • Rất nhiều loại thuốc không opioid khác có hiệu quả trong điều trị đau cấp tính bao gồm nhưng không giới hạn ở steroid, gabapentinoid, ketamine tiêm tĩnh mạch và lidocaine tiêm tĩnh mạch
  • Tối đa hóa việc sử dụng các liệu pháp không dùng thuốc và thuốc không opioid và chỉ bắt đầu sử dụng opioid cho đau cấp tính nếu lợi ích vượt trội hơn nguy cơ tiềm ẩn đối với bệnh nhân
  • Tham khảo ý kiến bác sĩ gây mê hoặc dịch vụ đau cấp tính để xem xét gây tê vùng (đặc biệt là catheter ngoài màng cứng hoặc thần kinh ngoại vi)
  • Phương pháp tiếp cận đa mô thức để kiểm soát đau cấp tính có thể làm giảm sự phát triển của mẫn cảm ngoại vi và trung ương, điều này có thể làm tăng nguy cơ chuyển sang đau mãn tính

TỔNG QUAN LÂM SÀNG

Các dấu hiệu và triệu chứng báo động

  • Đau bụng dữ dội (lo ngại về loét dạ dày do NSAIDs)
  • Hạ huyết áp hoặc thiếu máu mới khởi phát (lo ngại về xuất huyết tiêu hóa do NSAIDs)
  • Suy hô hấp, an thần (xem xét naloxone trong trường hợp sử dụng opioid)
  • Loạn thần cấp tính (nếu do truyền ketamine thì ngừng ketamine)
  • An thần, ù tai, vị kim loại trong miệng (trong trường hợp truyền lidocaine có thể là dấu hiệu sớm của ngộ độc thuốc gây tê cục bộ có thể dẫn đến co giật hoặc suy tim mạch, trong trường hợp này ngừng lidocaine)
  • Đau lưng dữ dội mới xuất hiện, các khiếm khuyết mới ở chi dưới không được giải thích bởi chính thuốc ngoài màng cứng, và/hoặc mất kiểm soát ruột hoặc bàng quang (lo ngại về tụ máu hoặc áp xe ngoài màng cứng trong trường hợp truyền ngoài màng cứng)
  • Khó thở và/hoặc ngứa ran ở cánh tay (trong trường hợp ngoài màng cứng có thể là dấu hiệu của ngoài màng cứng quá cao dẫn đến suy hô hấp, trong trường hợp này ngừng truyền ngoài màng cứng)

Thông tin cơ bản

Thuật ngữ

Đau là “một trải nghiệm cảm giác và cảm xúc khó chịu liên quan đến, hoặc giống với trải nghiệm liên quan đến, tổn thương mô thực tế hoặc tiềm ẩn,” theo định nghĩa của Hiệp hội Nghiên cứu Đau Quốc tế

Đau cấp tính thường:

  • Khởi phát đột ngột
  • Đáp ứng với một kích thích có hại cụ thể
  • Tự giới hạn, vì nó sẽ dừng lại khi nguyên nhân cơ bản được điều trị hoặc lành
  • Kéo dài ít hơn hoặc bằng 1 tháng

Đau bán cấp hiện diện trong 1 đến 3 tháng

Thông tin nền tảng

Đau cấp tính là một trong những lý do phổ biến nhất khiến bệnh nhân đến khoa cấp cứu hoặc bác sĩ chăm sóc ban đầu

Đau cấp tính không được giải quyết có thể trở thành mãn tính, điều này liên quan đến tỷ lệ bệnh tật đáng kể và tác động kinh tế xã hội

Đau cấp tính có thể có nguyên nhân rõ ràng như đau sau phẫu thuật hoặc chấn thương đụng dập nhưng có thể cần thêm việc kiểm tra để chẩn đoán và cung cấp điều trị cụ thể

Đặc điểm của cơn đau sẽ giúp chẩn đoán; các yếu tố quan trọng bao gồm:

  • Vị trí
  • Cường độ
  • Tính chất (ví dụ: nhói, đau nhức, rát, ngứa ran, đau đâm, âm ỉ)
  • Thời gian
  • Các triệu chứng kèm theo như yếu hoặc tê

Đau cấp tính thường được báo cáo bằng cách sử dụng các công cụ đánh giá một chiều đã được xác nhận

  • Có thể không tính đến bản chất phức tạp của cơn đau và tác động đến chức năng
  • Báo cáo chủ quan của bệnh nhân về cơn đau cũng quan trọng
  • Đánh giá đau khi nghỉ ngơi và trong khi vận động có thể cho bức tranh lâm sàng toàn diện hơn

Các công cụ bao gồm (Hình 1):

ĐĂNG NHẬP THÀNH VIÊN

Tiếp tục với tài khoản của bạn

Chỉ cần đăng nhập để tiếp tục đọc đầy đủ bài viết.

Gửi bình luận

×

ĐĂNG NHẬP

Quên mật khẩu?
BẠN CHƯA CÓ TÀI KHOẢN THÀNH VIÊN? ĐĂNG KÝ TẠI ĐÂY →
Trang Chủ