Ngộ độc cấp hóa chất trừ sâu phospho hữu cơ

ĐAI CƯƠNG

Định nghĩa

Hóa chất trừ sâu phospho hữu cơ (PHC)là các hợp chất bao gồm carbon và các gốc của axít phosphoric. Có hàng ngàn hợp chất phospho hữu cơ ra đời nhưng vẫn trên cơ sở một công thức hoá học chung:

Hình 6.1: Cấu trúc phân tử phospho hữu cơ

Cơ chế sinh bệnh

Các hợp chất Phospho hữu cơ khi vào cơ thể sẽ gắn với AChE dẫn đến phosphoryl hoá và làm mất hoạt tính của AChE. Hậu quả là acetylcholin tích tụ và kích thích liên tục các receptor ở hậu synap gây lên hội chứng cường cholinergic là bệnh cảnh chính của ngộ độc phospho hữu cơ.

CHẨN ĐOÁN

Chẩn đoán xác định

Chẩn đoán xác định ngộ độc cấp PHC : dựa vào các tiêu chuẩn sau

Bệnh sử nhiễm độc cấp rõ ràng: uống hoặc tiếp xúc thuốc trừ sâu, có vỏ thuốc.

Hội chứng cường cholin cấp (+) (1 trong 3 hội chứng: M; N; TKTƯ)

Xét nghiệm cholinesterase huyết tương (pChE): giảm <50% giá trị bình thường tối thiểu

Xét nghiệm độc chất nước tiểu  hoặc trong máu, dịch dạ dày (+)

Chẩn đoán hội chứng Muscarin (M)

Da tái lạnh

Đồng tử co <2mm

Đau bụng, buồn nôn, nôn, ỉa chảy.

Tăng tiết và co thắt phế quản: biểu hiện bằng cảm giác khó thở chẹn ngực

khám thấy ran ẩm, ran ngáy, rít ở phổi.

Nhịp chậm <60 lần/phút

Chẩn đoán hội chứng Nicotin (N)

Máy cơ tự nhiên hoặc sau gõ các cơ delta, cơ ngực ,cơ bắp chân.

Co cứng hoặc liệt cơ

Phản xạ gân xương: tăng nhạy

Chẩn đoán hội chứng bệnh lí thần kinh trung ương (TKTƯ)

Có rối loạn ý thức