Phẫu thuật Nội soi Cột sống Một bên Hai cổng: Kỹ thuật Cơ bản và Nâng cao
Unilateral Biportal Endoscopic Spine Surgery: Basic and Advanced Technique – Imprint: Springer (2022)
Chủ biên: Dong Hwa Heo, Cheol Woong Park, Sang Kyu Son, Jin Hwa Eum
Dịch và Chú giải: BSCKII. Trần Trung Kiên, Ths.BS. Lê Đình Sáng

PHẪU THUẬT CỘT SỐNG NỘI SOI MỘT BÊN HAI CỔNG – Kỹ Thuật Cơ Bản Và Nâng Cao

CHƯƠNG 4. PHẪU THUẬT NỘI SOI MỘT BÊN HAI CỔNG ĐIỀU TRỊ THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM CỘT SỐNG THẮT LƯNG

Seung Kook Kim¹, Seong Yi², và Jeong Yoon Park³

1 Trung tâm Cột sống và Khớp Himchan, Bệnh viện Đại học Sharjah, Sharjah, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. 2 Khoa Phẫu thuật Thần kinh, Bệnh viện Severance, Trường Đại học Y khoa Yonsei, Seoul, Hàn Quốc. 3 Khoa Phẫu thuật Thần kinh, Viện Cột sống và Tuỷ sống, Bệnh viện Gangnam Severance, Trường Đại học Y khoa Yonsei, Seoul, Hàn Quốc.

4.1 Giới Thiệu

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng (herniated lumbar disc – HLD) là một nguyên nhân phổ biến gây đau lưng và đau chân. Phương pháp điều trị ban đầu cho bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng là điều trị bảo tồn (conservative treatment), bao gồm thuốc giảm đau (analgesics), vật lý trị liệu (physiotherapy) và tiêm steroid ngoài màng cứng (epidural steroid injections). Tuy nhiên, khi điều trị bảo tồn thất bại, đặc biệt là khi người bệnh có các khiếm khuyết thần kinh (neurological deficits) phù hợp với các phát hiện trên chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật cắt bỏ đĩa đệm (discectomy) có thể được xem xét. Kể từ năm 1970, phẫu thuật cắt cung sau (laminectomy) và lấy đĩa đệm dưới kính vi phẫu đã trở thành tiêu chuẩn vàng để điều trị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng; tuy nhiên, trong vài năm qua, sự tiến bộ của các kỹ thuật nội soi (endoscopic techniques) cùng với sự phát triển của các dụng cụ nội soi và thiết bị video mới đã mang lại những kết quả tương đương hoặc vượt trội so với phẫu thuật vi phẫu lấy đĩa đệm (microscopic discectomy).

Gần đây, phẫu thuật nội soi cột sống một bên hai cổng (unilateral biportal endoscopic – UBE) đã được giới thiệu để điều trị nhiều bệnh lý cột sống khác nhau. Khác với phẫu thuật nội soi một cổng (one-portal endoscopy), phẫu thuật nội soi cột sống hai cổng có trường nhìn dài và rộng, đồng thời các trục và cổng dành cho ống soi nội soi và dụng cụ phẫu thuật được tách biệt nhau. Do đó, các dụng cụ có thể được sử dụng qua một khoảng cách tương đối dài và trường nhìn rộng, và đặc điểm độc đáo này của phẫu thuật nội soi hai cổng tạo điều kiện thuận lợi cho việc định hướng giải phẫu (anatomical orientation) và thao tác dụng cụ. Trong phẫu thuật nội soi cột sống hai cổng, góc của ống soi và góc của dụng cụ hoạt động độc lập và tách biệt nhau, do đó góc của dụng cụ không cản trở tầm nhìn. Ngoài ra, các dụng cụ phẫu thuật thông thường, chẳng hạn như máy khoan (drills) và kìm bấm xương (punches), có thể được sử dụng thông qua một cổng thao tác (working portal). Khả năng sử dụng các dụng cụ thông thường mang lại một ưu điểm là chi phí thiết lập ban đầu thấp hơn so với phẫu thuật nội soi cột sống qua da một cổng (percutaneous one-portal endoscopic spine surgery). Một trong những khác biệt chính giữa phẫu thuật nội soi cột sống hai cổng và một cổng là nhiều dụng cụ phẫu thuật tổng quát có thể được sử dụng trong quy trình hai cổng nhờ có cổng thao tác độc lập. Hơn nữa, phẫu thuật nội soi một bên hai cổng (UBE) có những lợi thế so với phương pháp tiếp cận thông thường trong việc bảo tồn cơ bắp và thao tác trên xương (bone manipulation). Để làm tăng sự hiểu biết về quy trình phẫu thuật này, chúng tôi sẽ mô tả các chi tiết ở phần bên dưới.

4.2 Chỉ Định Và Chống Chỉ Định

Các chỉ định của phẫu thuật nội soi một bên hai cổng đối với thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng rất giống với các chỉ định của phẫu thuật vi phẫu cắt bỏ đĩa đệm thắt lưng. Tất cả các loại thoát vị đĩa đệm thắt lưng, bao gồm lồi đĩa đệm (protrusion), thoát vị đĩa đệm xuyên dây chằng (extrusion), thoát vị đĩa đệm có mảnh rời (sequestration), và các khối thoát vị trung tâm (central), cạnh trung tâm (paracentral), trong lỗ liên hợp (foraminal), và ngoài lỗ liên hợp (extraforaminal), đều có thể được loại bỏ và giải ép bằng phẫu thuật nội soi một bên hai cổng. Thoát vị đĩa đệm tái phát, thoát vị đĩa đệm bị vôi hoá (calcified disc herniation) và hội chứng chùm đuôi ngựa (cauda equina syndrome) cũng được bao gồm trong các chỉ định của phẫu thuật UBE. Tình trạng thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng kèm theo hẹp ống sống (stenosis) trước đây được coi là một chống chỉ định đối với phẫu thuật nội soi cắt bỏ đĩa đệm, nhưng phẫu thuật nội soi hai cổng có thể giải ép trung tâm một cách hiệu quả, sau đó tiến hành cắt bỏ đĩa đệm bổ sung, do đó chẩn đoán này đã được bổ sung vào danh sách các chỉ định của phẫu thuật nội soi hai cổng cắt bỏ đĩa đệm.