[Sách Dịch] Cẩm nang Hô hấp Can thiệp. CHƯƠNG 3. Siêu âm nội soi phế quản đầu dò Radial

Cẩm nang Hô hấp Can thiệp. Practical Guide to Interventional Pulmonology
Bản quyền (C) 2024 Nhà xuất bản Elsevier.
Ts.Bs. Lê Nhật Huy – Ths.Bs. Lê Đình Sáng (Dịch và chú giải)

CHƯƠNG 3: Siêu âm Nội soi Phế quản Đầu dò Radial
Radial Endobronchial Ultrasound
Alexander Chen; Kevin Haas
Practical Guide to Interventional Pulmonology, 3, 17-21

MỤC LỤC CHƯƠNG

GIỚI THIỆU

Siêu âm nội phế quản đầu dò radial (rEBUS) là một đầu dò siêu âm nhỏ được đưa qua kênh thủ thuật của ống nội soi phế quản, dùng để xác định vị trí các bất thường ở ngoại vi phổi, chẳng hạn như các nốt phổi. Đầu dò cung cấp hình ảnh 360 độ theo chu vi của các cấu trúc xung quanh nó (Hình 3.1).

Phổi bình thường chứa đầy không khí, có khả năng phản xạ sóng siêu âm rất mạnh (Hình 3.2). Khi đầu dò radial được đặt bên trong hoặc liền kề một tổn thương đặc ở ngoại vi phổi, một hình ảnh tăng âm với bờ rõ sẽ được nhìn thấy. Nếu đầu dò radial được đặt bên trong tổn thương, sẽ thu được hình ảnh siêu âm đồng tâm (Hình 3.3). Nếu đầu dò radial được đặt liền kề tổn thương, sẽ thu được hình ảnh siêu âm lệch tâm (Hình 3.4). Siêu âm nội phế quản đầu dò radial cho phép định vị tổn thương đích theo thời gian thực. Đầu dò rEBUS phải được rút ra khỏi kênh thủ thuật trước khi lấy bệnh phẩm. Điều quan trọng cần nhận biết là rEBUS không cung cấp cho bác sĩ nội soi một bản đồ đường đi đến nốt tổn thương; thay vào đó, bác sĩ nội soi sẽ phải tự vạch ra một con đường dựa trên việc xem xét phim chụp cắt lớp vi tính (CLVT) lồng ngực của chính họ hoặc sử dụng một hệ thống dẫn đường như nội soi phế quản định vị. rEBUS được sử dụng khi bác sĩ nội soi cảm thấy rằng đầu ống soi hoặc ống dẫn đường đã ở gần tổn thương và có thể xác nhận theo thời gian thực liệu đã đến được nốt tổn thương hay chưa dựa trên hình ảnh siêu âm.

Hướng dẫn về Ung thư Phổi của Hiệp hội các Bác sĩ Lồng ngực Hoa Kỳ khuyến nghị rEBUS là một phương thức hình ảnh học hỗ trợ cho những bệnh nhân nghi ngờ bị ung thư phổi, có nốt phổi ngoại vi, và cần chẩn đoán mô học do chẩn đoán không chắc chắn hoặc không phải là ứng cử viên phẫu thuật tốt.¹

CHUẨN BỊ TRƯỚC THỦ THUẬT

Lựa chọn bệnh nhân

Việc lựa chọn bệnh nhân phụ thuộc vào vị trí và kích thước của tổn thương, kinh nghiệm của bác sĩ nội soi, và việc cân nhắc giữa nguy cơ biến chứng so với khả năng chẩn đoán. Sự hiện diện của dấu hiệu phế quản, một đường dẫn khí có thể nhìn thấy trên phim CLVT dẫn đến tổn thương ngoại vi, nên ưu tiên sử dụng rEBUS vì khả năng tìm thấy và chẩn đoán tổn thương cao hơn (Hình 3.5). Các tổn thương nằm liền kề thành ngực nên được xem xét cho phương pháp chọc hút bằng kim nhỏ xuyên thành ngực dưới hướng dẫn của CLVT, mặc dù quyết định tiến hành rEBUS phụ thuộc vào mức độ thành thạo của bác sĩ nội soi. Thiếu kinh nghiệm của người thực hiện và bệnh nhân không thể dung nạp an thần trong thủ thuật là những chống chỉ định đối với rEBUS.

Trang thiết bị

• Đầu dò siêu âm nội phế quản radial
• Bộ phận điều khiển đầu dò
• Bộ xử lý siêu âm đa năng
• Ống nội soi phế quản
• Máy chiếu X-quang (màn hình tăng sáng)
• Dụng cụ lấy bệnh phẩm (kìm sinh thiết, chổi, kim)
• Bộ ống dẫn đường (tùy chọn)
• Nạo hai khớp có dẫn đường (tùy chọn).

Nhân sự

• Bác sĩ nội soi phế quản
• Kỹ thuật viên nội soi/hô hấp
• Điều dưỡng phụ trách an thần hoặc đội ngũ gây mê.

Bối cảnh thực hiện

Thủ thuật có thể được thực hiện trong phòng nội soi hoặc phòng mổ. Gây mê có thể là an thần mức độ vừa/an thần tỉnh, chăm sóc gây mê theo dõi, hoặc gây mê toàn thân. Ống nội soi phế quản có thể được đưa vào đường thở qua đường mũi hoặc miệng. Việc sử dụng ống nội khí quản hoặc mặt nạ thanh quản là tùy chọn. Các phương pháp này có thể khác nhau giữa các cơ sở y tế.