[Sách Dịch] Y học Chu phẫu. Chương 39. Suy hô hấp cấp tính

SÁCH DỊCH “Y HỌC CHU PHẪU: QUẢN LÝ HƯỚNG ĐẾN KẾT QUẢ, ẤN BẢN THỨ 2”
Được dịch và chuyển thể sang tiếng Việt từ sách gốc “Perioperative Medicine: Managing for Outcome, 2nd Edition”
Dịch và chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng – Hiệu đính: Ts.Bs.Lê Nhật Huy

Chương 39. SUY HÔ HẤP CẤP TÍNH
Acute Respiratory Failure – Charlotte Summers, Rob S. Todd, Gary A. Vercruysse and Frederick A. Moore
Perioperative Medicine, 39, 576-586

Định nghĩa

Suy hô hấp xảy ra khi phổi không đủ khả năng oxy hóa máu động mạch và/hoặc không ngăn được tích tụ carbon dioxide. Mặc dù định nghĩa không đưa ra giá trị tuyệt đối nào, nhưng nồng độ O₂ động mạch dưới 60 mmHg và CO₂ động mạch trên 50 mmHg thường được coi là có ý nghĩa lâm sàng. Tuy nhiên, các giá trị này cần được xem xét trong bối cảnh cụ thể của từng người bệnh.

Suy Hô Hấp Giảm Oxy Máu

Có bốn nguyên nhân chính gây suy hô hấp giảm oxy máu:

1. Giảm thông khí
2. Rối loạn khuếch tán
3. Shunt
4. Mất cân bằng thông khí-tưới máu (V/Q)

Trong đó, mất cân bằng V/Q là dạng thường gặp nhất. Hầu hết các rối loạn này cải thiện khi bổ sung oxy, ngoại trừ shunt. “Shunt thực sự” xảy ra khi các vùng phổi vẫn được tưới máu nhưng hoàn toàn không có thông khí. Nguyên nhân thường gặp nhất của shunt ở người bệnh hậu phẫu là viêm phổi đặc, xẹp phổi thùy và các giai đoạn muộn của hội chứng suy hô hấp cấp tính (ARDS). Các nguyên nhân khác gây suy hô hấp giảm oxy ở người bệnh hậu phẫu bao gồm phù phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), tràn khí màng phổi, thuyên tắc phổi và tăng áp phổi.

Suy Hô Hấp Tăng CO₂

Bốn cơ chế cơ bản gây suy hô hấp tăng CO₂ là:

1. Không cảm nhận được sự tăng CO₂ động mạch (giảm thông khí)
2. Tăng sản xuất CO₂
3. Tăng khoảng chết
4. Giảm thể tích khí lưu thông

Các nguyên nhân phổ biến ở người bệnh hậu phẫu được liệt kê trong Hộp 39.1.

Hộp 39.1 Các nguyên nhân phổ biến gây suy hô hấp type II ở người bệnh hậu phẫu.