Sổ tay Hồi sức Tim mạch, Ấn bản 2025. CHƯƠNG 10: HỘI CHỨNG TIM THẬN LOẠI 1

Sổ tay Hồi sức Tim mạch, Ấn bản 2025
Manual of Cardiac Intensive Care – (C) 2025 NHÀ XUẤT BẢN ELSEVIER. 
Chủ biên (Nguyên tác): David L. Brown, MD; David Warriner, MD, PhD
Biên dịch và Chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng, Ts.Bs. Nguyễn Huy Lợi, Ts.Bs. Lê Nhật Huy, Ths.BSCKII. Lê Đức Tài, Ths.BSNT. Lê Bảo Trung

CHƯƠNG 10: HỘI CHỨNG TIM THẬN LOẠI 1

Cardiorenal Syndrome Type 1
David L. Brown, MD; David Warriner, MD, PhD
Manual of Cardiac Intensive Care, Chapter 10, 107-112

Định Nghĩa Và Phân Loại

• Các rối loạn kết hợp giữa tim và thận được gọi chung là hội chứng tim thận (Cardiorenal Syndromes – CRS); đây là một rối loạn sinh lý bệnh phức tạp của tim và thận, trong đó rối loạn chức năng cấp hoặc mạn tính ở cơ quan này có thể gây ra rối loạn chức năng tương ứng ở cơ quan kia.
• Hội chứng tim thận được phân thành năm phân nhóm dựa trên cơ quan khởi phát rối loạn chức năng ban đầu (Bảng 10.1).
• Ta cũng có thể dựa vào trình tự thời gian xuất hiện rối loạn chức năng cơ quan và vấn đề nào chiếm ưu thế để phân biệt loại 1 hoặc 2 (tim bị trước) với loại 3 hoặc 4 (thận bị trước).
• Tại Đơn vị Hồi sức Tim mạch (Cardiac Intensive Care Unit – CICU), thể bệnh thường gặp nhất là CRS loại 1.
• CRS loại 1 đặc trưng bởi tình trạng suy giảm cấp tính chức năng tim, dẫn đến giảm mức lọc cầu thận (Glomerular Filtration Rate – GFR) và tổn thương thận cấp (Acute Kidney Injury – AKI).
• Các yếu tố khởi phát thường gặp nhất gây rối loạn chức năng tim cấp tính tại CICU dẫn đến AKI bao gồm: sốc tim (Cardiogenic Shock), suy tim mất bù cấp (Acute Decompensated Heart Failure – ADHF), nhồi máu cơ tim cấp (Acute Myocardial Infarction), hở van hai lá hoặc van động mạch chủ cấp tính (Acute Mitral/Aortic Regurgitation), chèn ép tim cấp (Pericardial Tamponade), viêm màng ngoài tim co thắt (Constrictive Pericarditis), hoặc các rối loạn nhịp tim (Arrhythmias) kéo dài gây tụt huyết áp hoặc sốc tim.
• Có bốn mô hình bệnh cảnh của CRS loại 1:
  1. Tổn thương tim mới xuất hiện (De Novo) dẫn đến tổn thương thận mới xuất hiện.
  2. Tổn thương tim mới xuất hiện dẫn đến đợt cấp suy thận trên nền mạn (Acute-on-Chronic Kidney Injury).
  3. Đợt mất bù cấp của suy tim mạn dẫn đến tổn thương thận mới xuất hiện.
  4. Đợt mất bù cấp của suy tim mạn dẫn đến đợt cấp suy thận trên nền mạn.

Tỷ Lệ Hiện Mắc

• Các nghiên cứu ghi nhận CRS loại 1 xuất hiện ở 27% đến 45% bệnh nhân nhập viện vì suy tim mất bù cấp (ADHF) và ở 9% đến 54% bệnh nhân mắc hội chứng vành cấp (Acute Coronary Syndromes).
• Trong số các bệnh nhân có bệnh thận mạn (Chronic Kidney Disease – CKD) từ trước nhập viện vì ADHF, khoảng 60% sẽ tiến triển thành tổn thương thận cấp (AKI).

Bảng 10.1. Phân loại các Hội chứng Tim Thận