Ths.Bs. Lê Đình Sáng

I. ĐẠI CƯƠNG

1. Định nghĩa và phân loại

2. Sinh lý bệnh

II. TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

1. Biểu hiện lâm sàng

2. Cận lâm sàng

III. TIẾP CẬN CHẨN ĐOÁN

1. Lưu đồ tiếp cận chẩn đoán suy vỏ thượng thận do thuốc

2. Chẩn đoán phân biệt

IV. ĐIỀU TRỊ

1. Nguyên tắc điều trị

2. Liệu pháp hormone thay thế

3. Theo dõi và điều chỉnh

V. CẤP CỨU SUY THƯỢNG THẬN

1. Nhận biết và xử trí

2. Xử trí cấp cứu

1. ABC
2. Hydrocortisone 100mg TM
3. Normal saline 1000ml/giờ đầu
4. Glucose 5% nếu hạ glucose
5. Điều trị căn nguyên
6. Theo dõi sát

VI. CA LÂM SÀNG MINH HỌA

Case 1. Bệnh nhân nữ 35 tuổi, mệt mỏi 6 tháng, sụt 5kg, hạ HA tư thế. Cortisol máu 8h: 3 µg/dL, ACTH > 200 pg/mL.

Câu hỏi:

1. Chẩn đoán?
2. Cần làm thêm xét nghiệm gì?
3. Hướng điều trị?

Case 2. Bệnh nhân nam 45 tuổi, đang điều trị suy thượng thận, nhập viện vì sốt cao, nôn nhiều, HA 80/50 mmHg.

Câu hỏi:

1. Chẩn đoán?
2. Xử trí cấp cứu?
3. Điều trị duy trì?

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

1. Giá trị nào của cortisol máu lúc 8h CHẮC CHẮN chẩn đoán suy thượng thận?

A. 120 nmol/L

B. 83 nmol/L

C. 50 nmol/L

D. 100 nmol/L

E. 90 nmol/L

Đáp án: C – 50 nmol/L Giải thích: Cortisol máu <83 nmol/L được coi là ngưỡng chẩn đoán xác định suy thượng thận. Giá trị 50 nmol/L nằm dưới ngưỡng này nên chắc chắn chẩn đoán.

2. Thuốc nào sau đây KHÔNG gây suy thượng thận?

A. Ketoconazole

B. Metformin

C. Metyrapone

D. Mitotane

E. Etomidate

Đáp án: B – Metformin Giải thích: Metformin là thuốc điều trị đái tháo đường, không ảnh hưởng đến trục HPA hay tổng hợp steroid.

3. Khi bệnh nhân suy thượng thận bị stress hoặc nhiễm trùng, cần tăng liều hydrocortisone lên _____ lần liều thường ngày.

A. 2

B. 3