Triệu chứng học cột sống

Triệu chứng học thoát vị đĩa đệm.

Hội chứng cột sống.

Triệu chứng cơ năng:                                

BN đau cột sống với tính chất đau âm ỉ (dull pain), lan toả hay đau cấp (acute pain) sau một gắng sức như gánh nặng, bước hụt, có khi chỉ là một cử động rất bình thường như xoay nhẹ người, kéo một vật gì đó sẽ làm BN đau ngay. Có khi đau đến mức BN phải bỏ việc, ngồi xuống hay nằm lại.

Đau tăng lên khi ho hắt hơi, khi cử động (lý do là tăng áp lực nội tuỷ như trên đã trình bày).

Đau có thể khu trú, có thể lan ra ở thắt lưng xuống dưới (đùi, bìu, cẳng chân, bàn chân).

Triệu chứng thực thể:

Co cứng cơ cạnh sống.

Vẹo cột sống từ ít đến nhiều.

BN không thể làm nghiệm pháp ngón tay hạ chạm mặt đất trong tư thế cúi thẳng gối (dấu hiệu Schober (+): 10/10, 11/10, 12/10).

Làm động tác khác như nghiêng phải, nghiêng trái, ưỡn ngửa đều đau, thường BN rất khó thực hiện các động tác trên.

Hội chứng rẽ thần kinh.

Triệu chứng cơ năng:

Đau dọc thần kinh hông to với tính chất đau âm ỉ, đau rát bỏng hoặc đau buốt, nhức nhối ở bắp chân, bàn chân. Có BN đau quá mức (hyperalgie), khóc, bi quan, chán nản, thậm chí muốn chết, không thể có thuốc nào chữa ổn. BN có những tư thế chống đau đặc biệt như chỉ đứng, không ngồi, không nằm; hoặc chỉ ngồi, không nằm, không đứng; quỳ xuống khi ăn cơm hoặc chỉ nằm nghiêng co không thể nằm thẳng được.

Dị cảm ở bắp chân, ở tầng sinh môn.

Có BN bị tê bì, khó đái, khó ỉa nếu TVĐĐ thể trung tâm đè ép mạnh vào đuôi ngựa hoặc viêm dính kéo dài do TVĐĐ để quá lâu. Hoặc TVĐĐ thể giả u chèn ép đuôi ngựa như một khối u, nhất là TVĐĐ ở thắt lưng cao D12-L1; L1-L2.

Triệu chứng thực thể:

Rối loạn vận động các cơ thần kinh hông to chi phối từ mức độ nhẹ đến bại yếu, liệt nhóm cơ, đi lại khó khăn, phải nghỉ cách hồi khi đi xa.

Rối loạn phản xạ gân xương, đa số là giảm phản xạ gân xương (phản xạ gân cơ tứ đầu, phản xạ gân gót), cá biệt có trường hợp tăng phản xạ gân xương bênh bệnh lý. Có thể do thần kinh bị kích thích do viêm dính hoặc dùng nhiều thuốc tăng dẫn truyền (strychnin, nivalin).

Rối loạn cảm giác: vùng do thần kinh chi phối thường là giảm cảm giác so với bên lành (thường khám cảm giác nông).

Rối loạn dinh dưỡng: teo cơ, nhẽo cơ bắp chân, cơ đùi so với bên lành. Nhìn có thể thấy da chân bên bệnh tím tái hơn bên lành, sờ vào lạnh hơn bên lành.

Các nghiệm pháp: căng dây thần kinh (Lasegue) và ấn thần kinh (Valeix) dây thần kinh hông to dương tính rõ.

Dấu hiệu bấm chuông dương tính: ấn khe khớp hoặc cạnh sống đĩa đệm bệnh lý thấy đau dọc xuống dưới theo đường thần kinh hông to.